Wynagrodzenie chorobowe wypłaca pracodawca za pierwsze 33 dni niezdolności do pracy w roku kalendarzowym, a za pierwsze 14 dni, jeśli pracownik ukończył 50 lat. Wynosi 80 proc. podstawy, a 100 proc. przy chorobie w ciąży i wypadku w drodze do pracy lub z pracy (art. 92 § 1 k.p.). Dalej płaci ZUS w formie zasiłku chorobowego.
Poniżej pokazujemy wzór, pełny przykład dla pensji 6 000 zł brutto w pięciu scenariuszach i miejsca, w których kadrowe najczęściej się mylą.
Wynagrodzenie chorobowe ile płaci pracodawca i za jaki okres
Za czas choroby albo odosobnienia z powodu choroby zakaźnej pracownik zachowuje prawo do 80 proc. wynagrodzenia przez łącznie do 33 dni w roku kalendarzowym. Pracownik, który ukończył 50 rok życia, ma ten okres skrócony do 14 dni, ale dotyczy to niezdolności przypadającej po roku kalendarzowym, w którym skończył 50 lat (art. 92 § 1 pkt 1 i § 5). Limit liczy się łącznie dla wszystkich zwolnień w roku, nie dla każdego osobno.
| Przyczyna niezdolności | Stawka | Limit u pracodawcy |
|---|---|---|
| Choroba, odosobnienie z powodu choroby zakaźnej | 80 proc. | 33 dni, po 50. roku życia 14 dni |
| Choroba przypadająca w czasie ciąży | 100 proc. | jak wyżej |
| Wypadek w drodze do pracy lub z pracy | 100 proc. | jak wyżej |
| Badania i zabieg dawcy komórek, tkanek, narządów | 100 proc. | jak wyżej |
Wynagrodzenie wypłaca się za każdy dzień niezdolności, także za dni wolne od pracy (art. 92 § 2). Nie przysługuje tam, gdzie pracownik nie ma prawa do zasiłku chorobowego (§ 3 pkt 2), co dotyczy między innymi osób na umowach cywilnoprawnych bez dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Po przekroczeniu limitu pracownik dostaje zasiłek chorobowy na odrębnych zasadach (§ 4).
Jak obliczyć wynagrodzenie chorobowe krok po kroku
Podstawę ustala się według zasad zasiłku chorobowego (art. 92 § 2). W praktyce kadrowa robi cztery kroki.
- Bierze przychód z 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym zaczęła się choroba, razem z premiami i dodatkami stałymi, i dzieli go przez liczbę miesięcy.
- Pomniejsza podstawę o 13,71 proc., czyli o składki emerytalną, rentową i chorobową pracownika.
- Dzieli wynik przez 30, bo tyle wynosi dzielnik niezależnie od długości miesiąca.
- Mnoży dzienną kwotę przez 80 proc. (albo 100 proc.) i przez liczbę dni zwolnienia.
Zasady podstawy wymiaru opisuje ZUS w opisie podstawy wymiaru zasiłku chorobowego dla pracowników. Przy pracowniku zatrudnionym krócej niż rok podstawę ustala się z pełnych miesięcy zatrudnienia, a dla pełnego etatu nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia pomniejszonego o 13,71 proc.
Przykład z liczbami dla pensji 6 000 zł brutto
Przyjmujemy stałą pensję 6 000 zł brutto bez zmiennych składników. Podstawa po odjęciu 13,71 proc. to 5 177,40 zł. Dzienna kwota to 172,58 zł, a przy stawce 80 proc. 138,06 zł.
| Scenariusz | Dni | Stawka | Wypłata pracodawcy |
|---|---|---|---|
| Zwolnienie pracownika poniżej 50 lat | 10 | 80 proc. | 1 380,64 zł |
| Ta sama osoba, całe 33 dni w roku | 33 | 80 proc. | 4 556,11 zł |
| Pracownik po 50. roku życia, cały limit | 14 | 80 proc. | 1 932,90 zł |
| Pracownica w ciąży, zwolnienie | 14 | 100 proc. | 2 416,12 zł |
| Zwolnienie 40 dni, poniżej 50 lat | 33 u pracodawcy, 7 u ZUS | 80 proc. | 4 556,11 zł, resztę wypłaca zasiłek |
Dla porównania: za 10 dni zwykłej pracy ta sama osoba dostałaby 2 000 zł brutto (6 000 zł podzielone przez 30 i razy 10). Wynagrodzenie chorobowe jest więc o 619,36 zł niższe, ale firma w tym czasie nadal ponosi koszt zastępstwa, nadgodzin albo przestoju. Przy trzech takich zwolnieniach naraz sama wypłata to 4 141,92 zł. To kwota brutto z podstawy, bez składek płatnika i bez zaliczki podatku, dlatego pełny koszt policz w kalkulatorze kosztów pracodawcy.
Co najczęściej psuje wyliczenie
- Zmienne składniki. Premie kwartalne i prowizje wchodzą do podstawy w odpowiedniej części. Pominięcie ich zaniża wypłatę i kończy się roszczeniem o dopłatę.
- Limit liczony od początku roku. Jeśli pracownik chorował w styczniu 20 dni, w listopadzie zostaje mu tylko 13 dni u pracodawcy. Kadrowa musi śledzić licznik dla każdej osoby.
- Granica 50 lat. Limit 14 dni obowiązuje od roku kalendarzowego następującego po tym, w którym pracownik skończył 50 lat, więc ten sam pracownik zmienia limit z 33 na 14 dni z początkiem roku.
- Zwolnienie wystawione na pracownika bez prawa do zasiłku. Brak tytułu do zasiłku oznacza brak wynagrodzenia chorobowego, co dotyczy np. zleceniobiorcy. Różnice opisujemy w artykule o chorobowym na umowie zlecenie.
Czy pracodawca może sprawdzić zwolnienie
Podejrzenie nadużycia L4 nie zmienia obowiązku wypłaty, dopóki zwolnienie jest ważne. Pracodawca ma jednak prawo kontroli w określonych terminach i trybie, opisanych na stronie o kontroli zwolnienia lekarskiego po zmianach z 2026 roku. Gdy pracownik nie pojawia się w pracy bez zwolnienia, to zupełnie inna sytuacja, omawiana w poradniku pracownik nie przychodzi do pracy.
Pytania pracodawców
Ile dni choroby płaci pracodawca?
Do 33 dni w roku kalendarzowym, a w przypadku pracownika po 50. roku życia do 14 dni. Za każdy kolejny dzień zasiłek chorobowy wypłaca ZUS, a firma jedynie pośredniczy w wypłacie, jeśli jest płatnikiem zasiłków (art. 92 § 1 i 4 k.p.).
Ile wynosi wynagrodzenie za czas choroby?
Wynosi 80 proc. podstawy, a w ciąży i przy wypadku w drodze do pracy lub z pracy 100 proc. Podstawę pomniejsza się o 13,71 proc. i dzieli przez 30, co daje stawkę dzienną. Przy pensji 6 000 zł brutto jest to 138,06 zł za dzień przy 80 proc.
Czy wynagrodzenie chorobowe przysługuje za dni wolne od pracy?
Tak. Wypłaca się je za każdy dzień niezdolności do pracy, także za soboty, niedziele i święta wypadające w czasie zwolnienia (art. 92 § 2 k.p.).
Choroba pracownika a opinie o firmie
Terminowa i poprawnie policzona wypłata chorobowego to jeden z tematów, które wracają w opiniach byłych pracowników. Jeśli chcesz, by kandydaci znali także Twoją wersję, plan Pracodawca w Zpracy pozwala uzupełnić profil o opis firmy, benefity i link do ofert. Pełne przepisy znajdziesz w tekście Kodeksu pracy, Dz.U. 2026 poz. 1245.
Zpracy · Sprawdź firmę
Sprawdź pracodawcę, zanim zaaplikujesz
Moderowane opinie o firmach, realne widełki płacowe i ocena kultury w jednym świadectwie firmy. Z prawem do odpowiedzi pracodawcy i zgodnie z RODO.