Przestój ekonomiczny z dopłatą FGŚP i koszt dla firmy

Przestój ekonomiczny to przestój z przyczyn niedotyczących pracownika, za który firma ze spadkiem obrotów o co najmniej 15 % może dostać dopłatę z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W 2026 roku Fundusz płaci na osobę na pełnym etacie do 2 028,47 zł miesięcznie i składki pracodawcy od tej kwoty, a firma dokłada resztę do minimalnego wynagrodzenia 4 806 zł. Koszt osoby na przestoju spada z 5 790,27 zł do 3 346,37 zł za miesiąc.

Tyle że dopłata ma cenę: porozumienie ze związkami albo przedstawicielami załogi, wniosek do marszałka, co miesiąc wykaz pracowników i zakaz zwolnień przez okres dopłat oraz trzy miesiące po nim. Poniżej warunki, dokładny rachunek dla firm z 10, 30 i 80 osobami na przestoju i sytuacje, w których lepiej zostać przy zwykłym postojowym. Postojowe dla własnej załogi policzy kalkulator postojowego i kosztu przestoju.

Czy przestój ekonomiczny działa jeszcze w 2026 roku

Działa. Większość tekstów w wyszukiwarce opisuje przestój ekonomiczny z tarczy antykryzysowej z 2020 roku (art. 15g ustawy covidowej), a tamten mechanizm dawno wygasł. Obowiązuje natomiast starsza, stała ustawa z 11 października 2013 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy, ogłoszona w tekście jednolitym jako Dz.U. 2025 poz. 1694. Od 1 czerwca 2025 roku dopłata jest powiązana z zasiłkiem dla bezrobotnych z nowej ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia, więc rośnie co roku razem z nim.

Ustawa zna dwa warianty. Przestój ekonomiczny to okres niewykonywania pracy przez pracownika pozostającego w gotowości do pracy (art. 2 pkt 1). Obniżony wymiar czasu pracy to skrócenie etatu z przyczyn niedotyczących pracownika, najwyżej do połowy (art. 2 pkt 2). W obu Fundusz dopłaca, a firma dokłada resztę do minimalnego wynagrodzenia, przy obniżonym etacie liczonego od wymiaru sprzed obniżki.

Warunki dopłaty z FGŚP

Art. 3 ust. 1 wymienia trzy warunki. Wszystkie trzeba spełnić łącznie i potwierdzić oświadczeniem składanym pod rygorem odpowiedzialności karnej.

1. Spadek obrotów o co najmniej 15 %. Porównujesz łączną sprzedaż z dowolnych 6 kolejnych miesięcy w ciągu 12 miesięcy przed wnioskiem z tymi samymi 6 miesiącami w roku wcześniejszym, ilościowo albo wartościowo. Firma, której sprzedaż od marca do sierpnia 2026 roku wyniosła 3,4 mln zł wobec 4,1 mln zł rok wcześniej, ma spadek o 17 % i warunek spełnia.
2. Brak zaległości w podatkach i składkach ZUS, zdrowotnych, na Fundusz Pracy i FGŚP. Wyjątki: układ ratalny z ZUS albo decyzja urzędu skarbowego, spłacane w terminie, albo zaległość powstała w okresie spadku obrotów, do której dołączasz plan spłaty i kopię wniosku o raty lub odroczenie.
3. Brak przesłanek do ogłoszenia upadłości z art. 11 i art. 13 ust. 3 Prawa upadłościowego. Firma niewypłacalna dopłaty nie dostanie.

Dochodzą dwa warunki formalne. Warunki przestoju ustalasz w układzie zbiorowym albo w porozumieniu z zakładowymi związkami zawodowymi, a gdy ich nie ma, z przedstawicielami pracowników wyłonionymi w trybie przyjętym w firmie (art. 4). Porozumienie musi wskazać co najmniej grupy zawodowe objęte przestojem, obniżony wymiar czasu pracy i okres obowiązywania. Dopłata jest też pomocą de minimis, więc liczy się do limitu 300 000 euro w ciągu trzech lat z rozporządzenia Komisji (UE) 2023/2831.

Ile dopłaca FGŚP, a ile płaci firma

Świadczenie z Funduszu to do 100 % zasiłku dla bezrobotnych, który od 1 czerwca 2026 roku wynosi 1 783,90 zł (M.P. 2026 poz. 268), powiększonego o składki społeczne pracownika, proporcjonalnie do etatu (art. 5 ust. 1). Fundusz przekazuje też pieniądze na składki pracodawcy od tej części (art. 5 ust. 3). Firma płaci z własnych środków tyle, żeby pracownik dostał łącznie co najmniej minimalne wynagrodzenie, i od tej części płaci składki sama.

Tabela zakłada pensję 7 000 zł brutto za pełny etat, 60 % jako postojowe i składki pracodawcy 20,48 %. Kwota z Funduszu to górna granica z ustawy, liczona jako zasiłek plus 13,71 % składek pracownika; dokładną wysokość zapisuje umowa z marszałkiem. Ciekawostka dla kadr: przy pensjach do 8 010 zł brutto postojowe z Kodeksu i tak wynosi minimalne wynagrodzenie, więc pracownik na przestoju ekonomicznym dostaje dokładnie tyle samo co przy zwykłym przestoju. Różnica polega na tym, kto za to płaci.

Rachunek dla firmy z 10, 30 i 80 osobami na przestoju

Sześć miesięcy to maksimum: świadczenia przysługują przez łączny okres nie dłuższy niż 6 miesięcy w ciągu 12 miesięcy od podpisania umowy (art. 6). Przy 30 osobach różnica sięga kilkuset tysięcy złotych, czyli kwoty, która często decyduje o tym, czy firma przetrwa zimę bez zwolnień. Przy 3 osobach na dwa tygodnie rachunek wygląda inaczej, o czym niżej.

Dopłata to nie jedyne pieniądze, które warto uwolnić w takim okresie. Firma ze spadkiem sprzedaży ma zwykle zamrożony towar, który się nie rotuje, i przy przestoju łatwiej go policzyć i wystawić niż w pełnym sezonie. Taką sprzedaż nadwyżek magazynowych innym firmom da się zamknąć szybciej niż procedurę u marszałka, a gotówka z niej pokrywa część, której Fundusz nie pokrywa.

Jak wprowadzić przestój ekonomiczny krok po kroku

1. Policz spadek obrotów na danych księgowych i wybierz sześciomiesięczne okno, które daje najwyraźniejszy spadek. Zachowaj wyliczenie, marszałek może o nie zapytać przy kontroli.
2. Zawrzyj porozumienie ze związkami albo z przedstawicielami pracowników: grupy zawodowe, wymiar czasu pracy, okres. Przy tym porozumieniu nie stosuje się art. 42 § 1 do 3 Kodeksu pracy (art. 4 ust. 4), więc nie wręczasz każdemu wypowiedzenia zmieniającego.
3. Złóż wniosek do marszałka województwa właściwego dla siedziby firmy (art. 8), w praktyce przez wojewódzki urząd pracy. Do wniosku dołączasz kopię porozumienia, a przy zaległościach umowę ratalną albo plan spłaty. Oświadczasz status przedsiębiorcy, spadek obrotów, brak przesłanek upadłości, liczbę pracowników, pomoc de minimis z 3 lat i stopę składki wypadkowej.
4. Czekaj na umowę. Braki formalne marszałek wskazuje w 7 dni roboczych, a ty masz 7 dni roboczych na uzupełnienie. Przy kompletnym wniosku marszałek w 7 dni roboczych występuje o limit do dysponenta Funduszu i w kolejne 7 dni roboczych od jego uzyskania zawiera umowę (art. 9). Realnie trzeba więc liczyć od dwóch do czterech tygodni.
5. Co miesiąc składaj wykaz pracowników uprawnionych. Środki przychodzą z dołu, a ty wypłacasz świadczenie i pensję po potrąceniu składek, zaliczki na PIT i alimentów (art. 11 i 12).

Kiedy przestój ekonomiczny się nie opłaca

Dopłata ma trzy haczyki, które przesądzają o wszystkim. Pierwszy to zakaz wypowiedzeń: przez okres pobierania świadczeń i przez 3 miesiące po nim nie wolno wypowiedzieć umowy z przyczyn niedotyczących pracownika (art. 13). Jeżeli zarząd wie już, że części stanowisk nie będzie, dopłata tylko opóźnia redukcję i ją podraża. Wtedy prościej policzyć od razu harmonogram i budżet zwolnień grupowych.

Drugi to zwrot całej pomocy z odsetkami, gdy firma nie spełni warunków umowy albo nie podda się kontroli marszałka (art. 15). Jedno wypowiedzenie wręczone w okresie ochrony może oznaczać oddanie wszystkich otrzymanych pieniędzy. Trzeci to czas: przy przestoju na dwa, trzy tygodnie umowa z marszałkiem przyjdzie, gdy linia już ruszy. Przy krótkim przestoju zwykłe postojowe z art. 81 Kodeksu pracy jest tańsze niż praca kadr nad wnioskiem.

Jest też wariant pośredni. Jeżeli przestój dotyczy tylko części dnia albo części zespołu, obniżenie etatu albo pensji wypowiedzeniem zmieniającym bywa trwalszym rozwiązaniem niż miesiące postojowego. Terminy i treść pisma policzy generator wypowiedzenia zmieniającego.

Pytania o przestój ekonomiczny

Przestój ekonomiczny jak wprowadzić?

Przez porozumienie ze związkami zawodowymi albo, gdy ich nie ma, z przedstawicielami pracowników. Porozumienie wskazuje grupy zawodowe, wymiar czasu pracy i okres przestoju. Potem wniosek do marszałka województwa z kopią porozumienia i oświadczeniami o spadku obrotów, zaległościach i pomocy de minimis. Dopłata płynie dopiero po podpisaniu umowy z marszałkiem.

Czy przestój ekonomiczny wymaga zgody pracownika?

Nie indywidualnej. Warunki ustala się zbiorowo w porozumieniu, a ustawa wyłącza art. 42 § 1 do 3 Kodeksu pracy, czyli nie trzeba wypowiedzenia zmieniającego ani zgody każdej osoby. Pracownik objęty porozumieniem przechodzi na nowe warunki na czas w nim wskazany i dostaje łącznie co najmniej minimalne wynagrodzenie.

Ile dostaje pracownik na przestoju ekonomicznym?

Co najmniej minimalne wynagrodzenie proporcjonalne do etatu, czyli 4 806 zł brutto na pełnym etacie w 2026 roku. Składa się na nie świadczenie z FGŚP, do 2 028,47 zł, i wynagrodzenie od firmy. Od obu części firma potrąca zwykłe składki pracownika i zaliczkę na podatek, jak od pensji.

Jak długo może trwać przestój ekonomiczny z dopłatą?

Świadczenia z Funduszu przysługują najwyżej przez 6 miesięcy w ciągu 12 miesięcy od podpisania umowy z marszałkiem. Firma może prowadzić przestój dłużej, ale za kolejne miesiące płaci już sama, według porozumienia albo postojowego z art. 81 Kodeksu pracy. Zakaz wypowiedzeń trwa jeszcze 3 miesiące po ostatnim miesiącu dopłat.

Stan prawny: ustawa z dnia 11 października 2013 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1694); Kodeks pracy, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245; wysokość zasiłku dla bezrobotnych od 1 czerwca 2026 r., M.P. 2026 poz. 268. Artykuł ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną.