Zpracy.
Wszystkie wpisy

Dla pracodawców

Urlop na żądanie i czy pracodawca może odmówić w 2026

Pracodawca jest obowiązany udzielić do 4 dni urlopu na żądanie w roku kalendarzowym. Tabela zasad, koszt dla zespołu 25 osób i sposób zorganizowania zastępstw w firmie.

Zespół Zpracy · Dla pracodawców · 5 min czytania

Sprawdź firmę

Zobacz świadectwo pracodawcy, zanim przeczytasz dalej

Świadectwo firmy
Przykład poglądowy

poleca

Oceny szczegółowe

Widełki płacowe (brutto / mies.)

Moderowane opinie

Odblokuj pełne dane w Premium

Pełne widełki i wszystkie opinie otwiera plan Premium: 29 zł miesięcznie, anulujesz w dowolnym momencie. Firmy i liczby w tym podglądzie są fikcyjne i pokazują układ świadectwa.

Pracodawca nie może odmówić urlopu na żądanie. Art. 167[2] Kodeksu pracy zobowiązuje go do udzielenia, na żądanie pracownika i w terminie przez niego wskazanym, nie więcej niż 4 dni urlopu w roku kalendarzowym. Pracownik zgłasza żądanie najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu, a limit 4 dni obejmuje wszystkich pracodawców z danego roku. Ty decydujesz o formie zgłoszenia i o tym, jak firma przetrwa nieobecność.

Czy pracodawca może odmówić urlopu na żądanie

Przepis jest sformułowany jako obowiązek pracodawcy, nie jako uprawnienie do oceny wniosku. Nie badasz więc, czy termin jest dla firmy dogodny, ani nie żądasz uzasadnienia. Sądy dopuszczają odmowę wyłącznie w wyjątkowych sytuacjach, gdy skorzystanie z prawa byłoby nadużyciem, na przykład pracownik zgłasza żądanie, żeby uniknąć konkretnego zadania, a nie z potrzeby odpoczynku. Dowodzenie nadużycia spoczywa na Tobie i zwykle się nie udaje, więc w praktyce traktuj prawo jako bezwzględne.

Co ważne, urlop na żądanie nie jest dodatkową pulą dni. To 4 z 20 albo 26 dni rocznego wymiaru urlopu wypoczynkowego (art. 154). Wymiar konkretnego pracownika policzysz w kalkulatorze urlopu wypoczynkowego. Za dni na żądanie płacisz jak za zwykły urlop, więc nie obniżasz wynagrodzenia.

Do kiedy pracownik może zgłosić urlop na żądanie

Ustawa mówi tylko, że żądanie zgłasza się najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu. Nie określa godziny, formy ani wzoru wniosku. W praktyce pracownik może zadzwonić lub napisać rano, a nawet po rozpoczęciu dnia pracy, jeśli zgłasza to zanim opuści stanowisko. Dlatego forma zgłoszenia powinna wynikać z Twojego regulaminu pracy albo komunikatu dla załogi, na przykład SMS do przełożonego i potwierdzenie mailem do kadr.

PytanieCo mówi Kodeks pracyCo możesz uregulować w firmie
Ile dni w roku4 dni, łącznie u wszystkich pracodawców (art. 167[2] i 167[3])Nic, nie możesz zmniejszyć ani zwiększyć limitu na niekorzyść pracownika
Do kiedy zgłoszenieNajpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopuSposób zgłoszenia i osoba, której pracownik je przekazuje
Czy potrzebna zgodaNie, pracodawca jest obowiązany udzielić urlopuNie dotyczy
Czy trzeba podać powódNieNie możesz tego wymagać
Kto dostaje wolneKażdy pracownik zatrudniony na umowie o pracęProcedura zastępstw i obsady

Ile kosztuje urlop na żądanie dla firmy

Wynagrodzenie za urlop to to samo, co płaciłbyś za pracę, tylko bez efektu pracy. Przy pensji 8000 zł brutto i 168 godzinach w miesiącu godzina kosztuje 47,62 zł, a dzień 8 godzin to 380,95 zł. Jeden pracownik wykorzystujący cały limit 4 dni to 1523,81 zł wynagrodzenia za czas, w którym nie pracuje. Dla zespołu 25 osób z taką pensją, gdy wszyscy skorzystają z limitu, to 100 dni nieobecności i 38 095 zł wynagrodzenia brutto, bez składek pracodawcy.

Prawdziwy koszt jest jednak organizacyjny. Dwie osoby z trzyosobowej zmiany, które zgłoszą żądanie tego samego dnia, zatrzymają zmianę, a Ty nie możesz odmówić żadnemu z nich. Dlatego regulamin powinien mówić, kto zastępuje nieobecnych, a grafik zawierać zapas obsady w dniach o wysokim ryzyku, na przykład w piątki i poniedziałki przy długich weekendach. Planowanie z wyprzedzeniem ułatwia plan urlopów, w którym od początku roku widać, ile osób jest nieobecnych w danym tygodniu.

Czy urlop na żądanie przysługuje w okresie wypowiedzenia?

Tak, jeśli pracownik nadal jest zatrudniony, a w danym roku nie wykorzystał limitu. Dni wolne w okresie wypowiedzenia wpływają potem na ekwiwalent. Sprawdź, ile dni zostało, zanim rozliczysz ostatnią wypłatę, bo niewykorzystany urlop wypłacasz w ekwiwalencie.

Czy urlop na żądanie przechodzi na kolejny rok?

Limit 4 dni jest roczny i nie kumuluje się, ale sam urlop wypoczynkowy niewykorzystany w danym roku przechodzi na kolejny, a udzielić go trzeba do 30 września następnego roku. Szczegóły terminu opisujemy w artykule o tym, do kiedy trzeba wykorzystać zaległy urlop.

Co zrobić, gdy pracownik nie wrócił po urlopie na żądanie?

Urlop trwa tylko tyle dni, ile pracownik zgłosił. Jeśli nie wraca po ich upływie, a nie ma zwolnienia lekarskiego ani innego usprawiedliwienia, mamy do czynienia z nieobecnością. Skutki opisuje strona o nieobecności nieusprawiedliwionej.

Jak zapisać zasady urlopu na żądanie w regulaminie pracy

Regulamin nie może ograniczyć prawa z art. 167[2], ale może uporządkować sposób jego realizacji. Dobry zapis ma trzy części. Pierwsza wskazuje kanał zgłoszenia, na przykład telefon lub wiadomość do bezpośredniego przełożonego, z obowiązkiem potwierdzenia mailem do kadr w tym samym dniu. Druga określa, kto prowadzi licznik wykorzystanych dni w roku, bo pracownik, który zmienił pracę, mógł już wykorzystać część limitu u poprzedniego pracodawcy i składa o tym oświadczenie. Trzecia opisuje zastępstwo, czyli kto przejmuje zadania i jak przełożony informuje klienta albo zespół.

Zapis, że urlop na żądanie wymaga akceptacji przełożonego, jest sprzeczny z przepisem i nie wiąże pracownika. Podobnie nie możesz uzależnić go od braku zaległości w pracy ani od wcześniejszego zgłoszenia na kilka dni przed terminem. Takie postanowienia generują spory i opinie typu „firma nie szanuje prawa do urlopu”, które trudno potem odwrócić. Wystarczy prosta zasada: zgłoszenie w dniu urlopu, potwierdzenie na piśmie, rozliczenie w kadrach.

Przy niepełnym etacie limit nadal liczy się w dniach, a nie w godzinach, więc pracownik na pół etatu ma tak samo 4 dni, tylko każdy z nich to krótszy dzień pracy. Zamiast liczyć godziny, odejmij po prostu dni z grafiku od salda urlopu. Wymiar godzinowy całości urlopu policzy kalkulator, a w ewidencji kadrowej zaznacz, które dni były na żądanie, żeby pilnować rocznego limitu.

Jak przygotować firmę na urlopy na żądanie

  • Zapisz w regulaminie pracy formę zgłoszenia i osobę, do której kierowane jest żądanie.
  • Prowadź ewidencję wykorzystanych dni na żądanie, bo limit łączny z poprzednich miejsc pracy możesz sprawdzić tylko oświadczeniem pracownika.
  • Ustal zastępstwa na stanowiskach, których jednoczesna nieobecność zatrzymuje pracę.
  • Nie wymagaj uzasadnienia ani nie wywieraj presji na rezygnację, bo to ryzyko sporu i złej opinii o firmie.

Źródła prawa i dalsze kroki

Przepisy to art. 152 do 168 Kodeksu pracy w tekście jednolitym, Dz.U. 2026 poz. 1245. Wskazówki publikuje Państwowa Inspekcja Pracy. Pracownicy często opisują w opiniach, jak firma traktuje wnioski urlopowe. Profil pracodawcy w planie Pracodawca daje powiadomienie o każdej nowej opinii i miejsce na oficjalną odpowiedź firmy.

Zpracy · Sprawdź firmę

Sprawdź pracodawcę, zanim zaaplikujesz

Moderowane opinie o firmach, realne widełki płacowe i ocena kultury w jednym świadectwie firmy. Z prawem do odpowiedzi pracodawcy i zgodnie z RODO.

Zobacz, jak to działa →

Zacznij teraz

Sprawdź firmę, zanim podejmiesz decyzję.

Moderowane opinie, realne widełki płacowe i ocena kultury w jednym świadectwie firmy. Moderacja przed publikacją i prawo do odpowiedzi pracodawcy.

Dla pracodawców →
Sprawdź firmę