Akta osobowe i archiwum kadrowe
Okres przechowywania dokumentacji pracowniczej i akt osobowych
Okres przechowywania dokumentacji pracowniczej wynosi 10 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym stosunek pracy się rozwiązał lub wygasł. Dłużej, bo 50 lat od zakończenia pracy, trzyma się listy płac i karty wynagrodzeń pracowników, za których nie złożono raportu informacyjnego do ZUS. Poniżej przykłady z datami, zasady odbioru i niszczenia dokumentów oraz kary.
Terminy w skrócie
- 10 latDokumentacja pracownicza. Od końca roku, w którym stosunek pracy się skończył (art. 94 pkt 9b).
- 50 latListy płac bez raportu. Od zakończenia pracy, gdy nie złożono raportu informacyjnego do ZUS (art. 125a ust. 4b).
- +12 mies.Spór sądowy. Pracodawca, który wie o pozwie, przedłuża przechowywanie o 12 miesięcy (art. 94[4] pkt 2).
- 12 mies.Niszczenie. Zniszczenie najpóźniej 12 miesięcy po okresie na odbiór dokumentów (art. 94[7]).
Art. 94 k.p. · Dz.U. 2026 poz. 1245
10 lat
od końca roku ustania pracy
50 lat
listy płac bez raportu do ZUS
12 mies.
najpóźniej na zniszczenie po odbiorze
2000 do 60 000 zł
grzywny za błędy w aktach
Zasada
Ile lat przechowywać akta osobowe pracownika
Pracodawca prowadzi i przechowuje dokumentację w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz akta osobowe w postaci papierowej lub elektronicznej (art. 94 pkt 9a k.p.). Przechowuje ją tak, by zachować poufność, integralność, kompletność i dostępność, w warunkach niegrożących zniszczeniem, przez cały okres zatrudnienia i potem przez 10 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym stosunek pracy się rozwiązał lub wygasł (pkt 9b). Zastrzeżenie na końcu przepisu, „chyba że odrębne przepisy przewidują dłuższy okres”, to właśnie droga do 50 lat dla części dokumentów płacowych.
Dziesięć lat dotyczy każdego pracownika, także tych zatrudnionych przed 2019 r., ale do nich dochodzi druga reguła. Listy płac, karty wynagrodzeń i inne dowody, na podstawie których ustala się podstawę wymiaru emerytury lub renty, płatnik składek trzyma 50 lat od dnia zakończenia pracy u niego (art. 125a ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS). Wyjątek z ust. 4a: gdy ubezpieczony został zgłoszony do ubezpieczeń po 31 grudnia 2018 r. albo za pracownika złożono raport informacyjny, wystarczy 10 lat od końca roku zakończenia pracy lub złożenia raportu. Jeśli raportu za osobę zatrudnioną przed 2019 r. nie przekazano, ust. 4b przywraca okres 50-letni.
W praktyce kadrowa musi więc odpowiedzieć na dwa pytania o każdego byłego pracownika: kiedy zgłoszono go do ubezpieczeń i czy za niego złożono raport informacyjny. Od odpowiedzi zależy, czy listy płac wolno zniszczyć po 10 latach, czy trzeba je trzymać do końca życia emerytalnego byłego pracownika, a archiwum z roku na rok rośnie.
Przykłady z datami
Jak policzyć termin przechowywania akt osobowych
Trzech pracowników odeszło z firmy w różnych latach. Terminy liczymy od końca roku kalendarzowego, więc dzień odejścia w ciągu roku nie ma znaczenia dla dokumentacji pracowniczej.
| Pracownik | Dokumentacja pracownicza do | Odbiór przez pracownika do | Zniszczenie najpóźniej | Listy płac |
|---|---|---|---|---|
| A, zgłoszony do ZUS w 2021, odszedł 15.03.2026 | 31.12.2036 | 31.01.2037 | 31.01.2038 | 10 lat od końca 2026 r., czyli do 31.12.2036 |
| B, zgłoszony w 2015, odszedł 30.06.2024, raport ZUS nie złożony | 31.12.2034 | 31.01.2035 | 31.01.2036 | 50 lat od 30.06.2024, czyli do 30.06.2074 |
| C, zgłoszony w 2010, odszedł 31.08.2023, raport ZUS złożony w 2026 | 31.12.2033 | 31.01.2034 | 31.01.2035 | 10 lat od końca 2026 r., czyli do 31.12.2036 |
Daty odbioru i zniszczenia wynikają z art. 94[6] pkt 2 i art. 94[7] § 1 k.p.: odbiór do końca miesiąca po upływie okresu przechowywania, zniszczenie w ciągu 12 miesięcy po upływie okresu na odbiór. W przykładzie C liczymy, że raport informacyjny złożono w 2026 r.; data złożenia raportu przesuwa początek odliczania listy płac (art. 125a ust. 4a pkt 2).
Różnica między B i C kosztuje konkretnie. Przy B firma trzyma listy płac do 2074 r., a przy C do 2036 r. Przy kilkudziesięciu osobach zatrudnionych przed 2019 r. to różnica między archiwum, które po dekadzie można zredukować, a takim, które rośnie przez pół wieku. Raport informacyjny składa się za osoby, które pracowały u płatnika, więc decyzja o jego złożeniu to w praktyce decyzja o skróceniu okresu składowania list płac z 50 do 10 lat.
Po zakończeniu pracy
Informacja o okresie przechowywania i niszczenie dokumentów
Przy każdym rozwiązaniu umowy pracodawca wydaje wraz ze świadectwem pracy informację w postaci papierowej lub elektronicznej (art. 94[6] k.p.). Mówi ona, jak długo dokumenty będą przechowywane, że pracownik może je odebrać do końca miesiąca następującego po upływie tego okresu oraz że nieodebrane zostaną zniszczone. Warto dołączyć ją do checklisty offboardingu pracownika, bo to element, który najłatwiej pominąć.
Zniszczenie następuje w sposób uniemożliwiający odtworzenie treści, w ciągu 12 miesięcy po upływie okresu przeznaczonego na odbiór (art. 94[7] § 1). W tym czasie pracodawca może jeszcze wydać dokumenty byłemu pracownikowi. Jeśli firma wie o wytoczeniu powództwa, okres przechowywania wydłuża się o 12 miesięcy, a gdy sama jest stroną postępowania, trzyma dokumentację do jego prawomocnego zakończenia (art. 94[4]). Wniosek o kopię dokumentów pracownik lub były pracownik może złożyć papierowo albo elektronicznie (art. 94[12]).
Praktyczna wskazówka: prowadź rejestr końcowych dat w arkuszu, z kolumnami „rok ustania stosunku pracy”, „data końca przechowywania”, „raport ZUS tak lub nie” i „termin zniszczenia”. Raz w roku, w styczniu, wybierasz z niego teczki, które można odebrać lub zniszczyć. Sprawy sporne, w których pracownik zapowiadał pozew, oznaczasz osobno, bo wydłużają okres.
Forma dokumentów
Elektroniczne akta osobowe i skanowanie teczek
Pracodawca może zmieniać postać, w której prowadzi dokumentację (art. 94[8] § 1). Przejście z papieru na elektronikę wymaga odwzorowania cyfrowego, na przykład skanu, i opatrzenia go kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną pracodawcy, a także podpisem upoważnionej osoby, potwierdzającym zgodność skanu z papierem. Pracowników trzeba poinformować o zmianie i dać im 30 dni na odbiór poprzedniej postaci dokumentów (art. 94[9]). Nieodebraną papierową wersję pracodawca może zniszczyć (art. 94[10]).
| Wariant | Co daje | Na co uważać |
|---|---|---|
| Papier w szafie zamykanej | brak kosztu wdrożenia, prosty nadzór | miejsce, ryzyko zalania i pożaru, wydawanie kopii ręcznie |
| Nowe dokumenty od razu w formie elektronicznej | brak skanowania, równoważność z papierem (art. 94[11]) | kopie zapasowe i kontrola dostępu |
| Skan starych teczek z podpisem kwalifikowanym | jedna postać dokumentów, szybkie kopie na wniosek | podpis i czas pracy, procedura zgodności skanu z oryginałem |
Skanowania całego archiwum nikt nie nakazuje. Przy kilkunastu osobach często wystarcza papier dla zakończonych teczek i elektronika dla nowych dokumentów. Ile kosztuje sam podpis kwalifikowany i jak policzyć wdrożenie dla Twojej liczby pracowników, opisujemy w artykule o elektronicznych aktach osobowych i kosztach wdrożenia.
Kary
Co grozi za błędy w dokumentacji pracowniczej
Art. 281 § 1 k.p. przewiduje grzywnę od 2000 do 60 000 zł dla pracodawcy, który nie prowadzi dokumentacji pracowniczej (pkt 6), nie przechowuje jej przez wymagany okres (pkt 6a) albo pozostawia ją w warunkach grożących uszkodzeniem lub zniszczeniem (pkt 7). Te przepisy sprawdza inspektor podczas kontroli PIP, zwykle razem z umowami, listami płac i ewidencją czasu pracy. Zniszczenie teczki przed terminem jest najgorszym możliwym błędem, bo nie da się go naprawić, a w sporze o zaległe wynagrodzenie czy nadgodziny brak dokumentów działa na niekorzyść pracodawcy.
Archiwum ma też drugą stronę, rzadziej opisywaną: byli pracownicy wracają po dokumenty i kopie, a od tego, czy je dostają szybko i komplet, zależy ich opinia o firmie. Spór o niewydane świadectwo albo o „zgubioną” teczkę potrafi trafić do sieci szybciej niż do sądu.
Plan Pracodawca
Spór o dokumenty po rozstaniu kończy się w opiniach o firmie
Brak świadectwa, niewydana kopia akt albo zniszczone dokumenty to powody, dla których byli pracownicy opisują firmę publicznie. Z profilem pracodawcy dostajesz powiadomienie o każdej nowej opinii i możesz odpowiedzieć oficjalnie, z faktami i datami, zanim opinię przeczytają kandydaci.
Co obejmuje profil
- Powiadomienie o każdej nowej opinii o firmie.
- Oficjalna odpowiedź pracodawcy widoczna pod opinią.
- Profil firmy z danymi z rejestrów publicznych.
Najczęstsze pytania
Pytania pracodawców o przechowywanie akt osobowych
Ile lat przechowuje się dokumentację pracowniczą?
Dziesięć lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym stosunek pracy się rozwiązał lub wygasł (art. 94 pkt 9b k.p.). Dłuższy okres dotyczy list płac i kart wynagrodzeń pracowników, za których nie złożono raportu informacyjnego do ZUS: wtedy 50 lat od zakończenia pracy u płatnika (art. 125a ust. 4 i 4b ustawy emerytalnej).
Od kiedy liczy się 10 lat przechowywania akt osobowych?
Od 31 grudnia roku, w którym skończyła się umowa, a nie od dnia jej ustania. Pracownik odchodzi 15 marca 2026 r., więc dziesięć lat mija 31 grudnia 2036 r. Jeśli wraca do firmy w tym czasie, okres liczy się od końca roku zakończenia ostatniego stosunku pracy (art. 94[5] k.p.).
Czy akta osobowe trzeba przechowywać 50 lat?
Nie dla każdego. Pięćdziesiąt lat dotyczy list płac, kart wynagrodzeń i innych dowodów podstawy emerytury, gdy firma nie przekazała do ZUS raportu informacyjnego za pracownika zatrudnionego przed 2019 r. Dla osób zgłoszonych do ubezpieczeń po 31 grudnia 2018 r. wystarczy 10 lat od końca roku zakończenia pracy.
Co pracodawca musi wydać pracownikowi razem ze świadectwem pracy?
Pisemną lub elektroniczną informację o okresie przechowywania dokumentacji, o możliwości jej odbioru do końca miesiąca następującego po upływie tego okresu oraz o zniszczeniu dokumentów, jeśli nie zostaną odebrane (art. 94[6] k.p.). Brak informacji to najczęstsza luka w teczkach osobowych.
Czy można prowadzić akta osobowe w formie elektronicznej?
Tak. Dokumentację można prowadzić i przechowywać w postaci papierowej lub elektronicznej (art. 94 pkt 9a k.p.), a forma elektroniczna jest równoważna papierowej (art. 94[11]). Zeskanowane dokumenty papierowe wymagają kwalifikowanego podpisu lub pieczęci elektronicznej potwierdzającej zgodność skanu z oryginałem (art. 94[8] § 2).
Jaka grozi kara za zniszczenie akt przed czasem?
Grzywna od 2000 do 60 000 zł za nieprzechowywanie dokumentacji pracowniczej przez wymagany okres albo trzymanie jej w warunkach grożących zniszczeniem (art. 281 § 1 pkt 6a i 7 k.p.). Taka sama sankcja grozi za brak prowadzenia dokumentacji w ogóle (pkt 6).
Powiązane strony
Pozostałe dokumenty i obowiązki pracodawcy
Świadectwo pracy
Terminy wydania i dokumenty przy rozwiązaniu umowy.
Offboarding pracownika
Lista czynności przy odejściu, w tym informacja o aktach.
Kontrola PIP
Jakie dokumenty sprawdza inspektor i jak się przygotować.
Elektroniczne akta osobowe
Koszt podpisu kwalifikowanego i wdrożenia dla Twojej firmy.
Dla pracodawców
Powiadomienia o nowych opiniach i oficjalne odpowiedzi firmy.
Podstawy prawne to art. 94, 94[4] do 94[12] i art. 281 § 1 Kodeksu pracy (tekst na isap.sejm.gov.pl) oraz art. 125a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst na isap.sejm.gov.pl). Strona ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej.