Zpracy.

Choroba zawodowa u pracodawcy

Choroba zawodowa obowiązki pracodawcy i zgłoszenie podejrzenia

Gdy pojawia się podejrzenie choroby zawodowej pracownika, pracodawca musi niezwłocznie zgłosić je państwowemu inspektorowi sanitarnemu i okręgowemu inspektorowi pracy. Za brak zgłoszenia grozi grzywna od 2 000 do 60 000 zł. Poniżej cała ścieżka postępowania w kolejności, w jakiej ją przechodzisz.

Art. 235 k.p. · Rozporządzenie Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. (Dz.U. nr 105, poz. 869)

Niezwłocznie

zgłoszenie podejrzenia

14 dni

na odwołanie od orzeczenia

2 organy

sanepid i inspektor pracy

Art. 235

obowiązki pracodawcy

Zgłoszenie

Kto zgłasza i do kogo trafia podejrzenie choroby zawodowej

Kodeks pracy wskazuje wprost, że pracodawca zgłasza każdy przypadek podejrzenia choroby zawodowej niezwłocznie, i to do dwóch adresatów naraz: właściwego państwowego inspektora sanitarnego oraz właściwego okręgowego inspektora pracy (art. 235 § 1). Właściwość ustala się według miejsca, w którym praca jest lub była wykonywana, a gdy nie da się tego określić, według miejsca ostatniego narażenia zawodowego (§ 3 ust. 1 rozporządzenia).

Zgłoszenie robisz na formularzu określonym w przepisach wykonawczych. Przy chorobie o ostrym przebiegu albo gdy istnieje podejrzenie, że była przyczyną śmierci pracownika, dodajesz zgłoszenie telefoniczne (§ 3 ust. 2). Ten sam obowiązek ma lekarz podmiotu właściwego do rozpoznania choroby zawodowej, a podejrzenie może zgłosić też sam pracownik albo były pracownik (art. 235 § 2 i § 2[2]). Dlatego sanepid może dowiedzieć się o sprawie wcześniej niż Ty, i wtedy to Ty odpowiadasz dokumentacją.

Termin nie ma liczby dni, jest nim słowo niezwłocznie. Zapisz datę i godzinę, kiedy firma dowiedziała się o podejrzeniu, bo tę chwilę będzie oceniać inspektor. Pracodawca, który wbrew obowiązkowi nie zgłasza choroby zawodowej albo podejrzenia o nią, nie ujawnia jej lub przedstawia nieprawdziwe informacje, dokumenty i dowody, podlega grzywnie od 2 000 do 60 000 zł (art. 283 § 2 pkt 6).

Cała ścieżka

Etapy postępowania w sprawie choroby zawodowej

EtapKto działaCo robi pracodawcaPodstawa
PodejrzeniePracodawca, lekarz, pracownik lub były pracownikZgłasza niezwłocznie do sanepidu i inspektora pracyArt. 235 § 1 i 2, § 3 rozp.
Ocena narażeniaPaństwowy inspektor sanitarnyDostarcza dokumentację narażenia, a w razie wątpliwości inspektor ocenia warunki pracy u pracodawcy§ 4 rozp.
Orzeczenie lekarskieJednostka orzecznicza I stopniaBrak własnych czynności, odwołanie w 14 dni należy do pracownika§ 5 do 7 rozp.
DecyzjaPaństwowy inspektor sanitarnyOtrzymuje decyzję jako strona zatrudniająca w narażeniu§ 8 rozp.
Po rozpoznaniuPracodawcaPrzyczyny, usunięcie czynników, zalecenia lekarskie, rejestr, zawiadomienie o skutkachArt. 235 § 3 do 5

Za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli ocena warunków pracy pozwala stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że spowodowały ją czynniki szkodliwe w środowisku pracy albo sposób wykonywania pracy (art. 235[1]). Rozpoznanie jest możliwe także po zakończeniu pracy w narażeniu, o ile udokumentowane objawy wystąpiły w okresie ustalonym w wykazie (art. 235[2]). Wykaz chorób wraz z okresami narażenia zawiera załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r.

Po rozpoznaniu

Co pracodawca robi, gdy choroba zawodowa zostanie rozpoznana

Po rozpoznaniu choroby u pracownika masz trzy obowiązki naraz (art. 235 § 3). Ustalasz przyczyny powstania choroby oraz charakter i rozmiar zagrożenia, działając w porozumieniu z państwowym inspektorem sanitarnym. Niezwłocznie przystępujesz do usunięcia czynników, które ją wywołały, i stosujesz inne niezbędne środki zapobiegawcze. Zapewniasz też realizację zaleceń lekarskich, co w praktyce oznacza zmianę stanowiska, ograniczenie narażenia albo dodatkowe badania.

Prowadzisz rejestr obejmujący stwierdzone choroby zawodowe i podejrzenia takich chorób (art. 235 § 4). Po zakończeniu postępowania, które ustala uszczerbek na zdrowiu lub niezdolność do pracy, wysyłasz zawiadomienie o skutkach choroby do Instytutu Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera w Łodzi oraz do właściwego inspektora sanitarnego (art. 235 § 5, § 10 rozporządzenia). Kodeks wymaga też, żebyś systematycznie analizował przyczyny wypadków i chorób zawodowych i na tej podstawie stosował środki zapobiegawcze (art. 236).

Pracownikowi, który zachorował na chorobę zawodową z wykazu, przysługują świadczenia z ubezpieczenia społecznego (art. 237[1] § 1). Pracodawca nie wypłaca ich z własnej kieszeni, ale jego dokumentacja narażenia, ocena ryzyka zawodowego i badania profilaktyczne decydują o tym, jak sprawnie przebiegnie całe postępowanie.

Plan Pracodawca

Odpowiedz, gdy choroba zawodowa trafia do opinii o firmie

Warunki pracy, hałas, pył albo chemia bywają opisywane w opiniach o pracodawcy, często bez znajomości ustaleń sanepidu. Plan Pracodawca na Zpracy daje powiadomienie o nowej opinii i oficjalną odpowiedź pod nią, w której przedstawiasz stanowisko firmy i opisujesz, jakie środki ograniczające narażenie wdrożyłeś.

W odpowiedzi nie ujawniaj danych zdrowotnych pracownika ani treści orzeczenia. Napisz, że firma zna swoje obowiązki i działa zgodnie z procedurą, wskaż kanał kontaktu i opisz zmiany w organizacji pracy. Taka odpowiedź pokazuje kandydatom firmę, która reaguje, a nie milczy.

Zobacz plan Pracodawca

Co obejmuje profil

  • Powiadomienie o każdej nowej opinii o firmie.
  • Oficjalna odpowiedź pracodawcy widoczna pod opinią.
  • Profil firmy z danymi z rejestrów publicznych.

Profil nie daje prawa do usuwania ani zmiany opinii.

Najczęstsze pytania

Pytania pracodawców o chorobę zawodową

Jakie obowiązki ma pracodawca przy podejrzeniu choroby zawodowej?

Pracodawca musi niezwłocznie zgłosić każdy przypadek podejrzenia choroby zawodowej państwowemu inspektorowi sanitarnemu i okręgowemu inspektorowi pracy (art. 235 § 1 k.p.). Zgłoszenie składa na urzędowym formularzu, a przy chorobie o ostrym przebiegu lub podejrzeniu, że spowodowała śmierć pracownika, także telefonicznie. Podejrzenia i stwierdzone choroby wpisuje do własnego rejestru.

W jakim terminie zgłosić podejrzenie choroby zawodowej?

Kodeks pracy i rozporządzenie o chorobach zawodowych mówią o zgłoszeniu niezwłocznym i nie podają stałej liczby dni. W praktyce liczysz czas od dnia, w którym firma dowiedziała się o podejrzeniu, więc zapisz tę datę. Opóźnienie jest ryzykowne, bo niezgłoszenie podejrzenia podlega grzywnie od 2 000 do 60 000 zł (art. 283 § 2 pkt 6 k.p.).

Kto stwierdza chorobę zawodową?

Pracodawca jej nie stwierdza. Rozpoznanie wydaje lekarz jednostki orzeczniczej I stopnia, czyli poradni chorób zawodowych albo kliniki, a decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej wydaje państwowy inspektor sanitarny. Od orzeczenia lekarskiego pracownik może w ciągu 14 dni wnieść o ponowne badanie w jednostce II stopnia.

Co pracodawca musi zrobić po stwierdzeniu choroby zawodowej?

Po rozpoznaniu choroby u pracownika pracodawca ustala przyczyny jej powstania oraz charakter i rozmiar zagrożenia, w porozumieniu z inspektorem sanitarnym. Niezwłocznie usuwa czynniki, które ją wywołały, stosuje inne środki zapobiegawcze i zapewnia realizację zaleceń lekarskich (art. 235 § 3 k.p.). Po zakończeniu postępowania o uszczerbek przesyła zawiadomienie o skutkach choroby do Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi.

Czy pracownik sam może zgłosić podejrzenie choroby zawodowej?

Tak. Pracownik lub były pracownik może zgłosić podejrzenie, że jego objawy wskazują na chorobę zawodową (art. 235 § 2[2] k.p.). Pracownik aktualnie zatrudniony robi to przez lekarza, który sprawuje nad nim profilaktyczną opiekę zdrowotną, a były pracownik zgłasza bezpośrednio. Pracodawca nie może tego zablokować.

Czy pracodawca dostaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej?

Tak. Inspektor sanitarny przesyła decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej stwierdzenia pracodawcy lub pracodawcom, którzy zatrudniali pracownika w warunkach mogących spowodować skutki zdrowotne, oraz okręgowemu inspektorowi pracy (§ 8 ust. 3 rozporządzenia). Pracodawca może mieć więc do czynienia z kilkoma zakładami w jednej sprawie.

Jak długo po zakończeniu pracy można rozpoznać chorobę zawodową?

Rozpoznanie może nastąpić w trakcie zatrudnienia w narażeniu albo po jego zakończeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235[2] k.p.). Dla każdej choroby wykaz podaje własny okres, więc byłego pracownika też trzeba brać pod uwagę.

Powiązane strony

Uporządkuj pozostałe obowiązki pracodawcy

Podstawy prawne to art. 235 do 237[1] Kodeksu pracy, art. 283 § 2 pkt 6 k.p. oraz rozporządzenie Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 105, poz. 869, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1297). Paragrafy podane bez nazwy aktu odnoszą się do rozporządzenia. Przed wdrożeniem sprawdź aktualne brzmienie przepisów, a w sprawach spornych skorzystaj z pomocy prawnika lub lekarza medycyny pracy.

Sprawdź firmę