Trzeźwość w pracy

Kontrola trzeźwości pracowników w regulaminie i co zrobić z wynikiem alkomatu

Sprawdź próg alkoholu, termin kary i ryzyko błędnej dyscyplinarki. Podaj planowany start kontroli, aby ustalić, do kiedy poinformować załogę, i dobierz dokument do wielkości firmy.

Jak wprowadzić kontrolę ↓

Wynik badania i terminy pracodawcy

Wpisz odczyt w jednostce wskazanej na wyniku. Kalkulator ocenia pojedynczy pomiar. Potwierdź wynik zgodnie z procedurą, zanim podejmiesz decyzję o karze.

Wynik badania

Jednostka wyniku

Metoda analizatora

Data badania

Liczba pracowników

Staż pracownika u was

Pensja miesięczna brutto, zł

Planowany start kontroli, opcjonalnie

Stan po użyciu alkoholu

Nie dopuszczaj do pracy

Przekaż pracownikowi informację o podstawie niedopuszczenia (art. 22(1d) § 1 i § 2 k.p.). Na żądanie pracodawcy lub pracownika badanie przeprowadza policja (§ 3). Sam wynik nie rozstrzyga jeszcze, czy zachodzą przesłanki dyscyplinarki. Podstawa klasyfikacji to art. 46 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości.

Drugi pomiar

Po 15 minutach

Wynik ponad 0,00 wymaga drugiego pomiaru, nawet poniżej progu stanu po użyciu. Gdy pierwszy wynosi co najmniej 0,10 mg/dm³, a drugi 0,00, trzeci wykonuje się niezwłocznie. Jeśli trzeci wynosi 0,00, badanie nie wskazuje na stan po użyciu. Na żądanie badanego wynik ponad 0,00 weryfikuje się analizatorem w podczerwieni, wykonując dwa pomiary.

Ryzyko błędnej dyscyplinarki

7 000 zł

Wynagrodzenie za 1 miesiąc, art. 58 k.p. To szacunek według podanej pensji i stażu.

Termin kary porządkowej

18.11.2026

Art. 109 § 1 k.p.

Termin dyscyplinarki

04.12.2026

Art. 52 § 2 k.p.

Terminy zakładają, że naruszenie i uzyskanie wiadomości nastąpiły w dniu badania. Kara wymaga zachowania także granicy 3 miesięcy od naruszenia, tu do 04.02.2027. Daty nie przesądzają podstaw do ukarania, a przy wyniku ujemnym sam odczyt ich nie daje.

Przechowywanie informacji

Najpóźniej do 04.11.2027

Data, godzina i minuta badania oraz dodatni wynik tylko wtedy, gdy jest to niezbędne. Zwykły okres wynosi najwyżej rok od zebrania informacji, tu przyjęto datę badania. Przy karze upomnienia, nagany lub pieniężnej informacje przechowuje się do uznania kary za niebyłą (art. 22(1c) § 7 i art. 113 k.p.). Jeśli są dowodem w postępowaniu, okres przedłuża się do jego prawomocnego zakończenia (§ 8).

Obwieszczenie albo dobrowolny regulamin pracy

Poniżej 20 pracowników regulamin jest dobrowolny. Gdy nie ma układu i obowiązku regulaminu, zasady kontroli można ustalić w obwieszczeniu. Jeśli obowiązuje układ lub regulamin, uwzględnij go przy ustalaniu zasad.

Informacja dla załogi

Podaj planowany start, aby obliczyć termin informacji dla załogi

Podstawy to Kodeks pracy Dz.U. 2026 poz. 1245, ustawa o wychowaniu w trzeźwości Dz.U. 2023 poz. 2151 oraz rozporządzenie Ministra Zdrowia Dz.U. 2023 poz. 317.

Art. 22(1c) i 22(1d) k.p. · Art. 46 ustawy o wychowaniu w trzeźwości · Rozporządzenie Ministra Zdrowia

0,1 mg/dm³

początek stanu po użyciu

0,25 mg/dm³

górna granica stanu po użyciu

2 tygodnie

na uprzedzenie załogi

1 rok

zwykła granica przechowywania

Krótka odpowiedź

Kiedy pracodawca może sprawdzać trzeźwość

Pracodawca może wprowadzić kontrolę trzeźwości, gdy jest niezbędna do ochrony życia, zdrowia lub mienia, ustali jej zasady w odpowiednim dokumencie i poinformuje załogę co najmniej 2 tygodnie wcześniej. Wynik od 0,1 do 0,25 mg/dm³ oznacza stan po użyciu, a powyżej 0,25 mg/dm³ nietrzeźwość, przy czym oba stany wykluczają dopuszczenie do pracy. Uzasadnione podejrzenie także wymaga niedopuszczenia, a na żądanie pracodawcy lub pracownika badanie przeprowadza policja.

Wynik trzeba odczytać razem z jednostką i metodą badania. Odczyt w promilach dotyczy krwi, a mg/dm³ wydychanego powietrza. Kalkulator nie zamienia tych jednostek. Pokazuje klasyfikację oraz daty przy założeniu, że pracodawca dowiedział się o naruszeniu w dniu badania. Jeśli wiadomość uzyskał później, terminy kar wymagają osobnego ustalenia.

Przykład z kalkulatora

Pomiar 0,18 mg/dm³ analizatorem elektrochemicznym. Badanie i wiadomość o naruszeniu w dniu 21.10.2026.

Klasyfikacja: Stan po użyciu alkoholu
Drugi pomiar: Po 15 minutach
Kara porządkowa do: 04.11.2026
Dyscyplinarka do: 21.11.2026
Zwykła granica przechowywania: 21.10.2027
Informacja przy starcie 16.11.2026: 02.11.2026

Nie dopuszczaj do pracy. Termin w kalkulatorze nie zastępuje oceny podstaw kary. Przechowywanie tylko gdy niezbędne, z wyjątkami z art. 22(1c) § 7 i § 8 k.p.

Progi alkoholu

Jak odczytać wynik badania trzeźwości

Progi alkoholu i skutek dla pracodawcy
Stan	Powietrze w mg/dm³	Krew w promilach	Skutek dla pracodawcy
Jak brak alkoholu	Poniżej 0,1	Poniżej 0,2	Dopuszczenie przy potwierdzonym wyniku
Stan po użyciu	Od 0,1 do 0,25 włącznie	Od 0,2 do 0,5 włącznie	Niedopuszczenie do pracy
Nietrzeźwość	Powyżej 0,25	Powyżej 0,5	Niedopuszczenie do pracy

Granice są włączne. Dokładnie 0,25 mg/dm³ nadal oznacza stan po użyciu, podobnie jak 0,5 promila we krwi. Dopiero przekroczenie tych wartości oznacza nietrzeźwość. Podstawą jest art. 46 ust. 2 i 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, Dz.U. 2023 poz. 2151. Wynik poniżej dolnego progu traktuje się jak brak alkoholu na podstawie art. 22(1c) § 5 k.p., ale dodatni odczyt wymaga przewidzianego powtórzenia pomiaru.

Wdrożenie zasad

Jak wprowadzić kontrolę trzeźwości krok po kroku

1
Uzasadnij cel kontroli

Ustal, dlaczego kontrola jest niezbędna do ochrony życia i zdrowia pracowników, innych osób albo mienia. Odnieś cel do rzeczywiście wykonywanej pracy. Art. 22(1c) § 1 nie uzasadnia badania samą ciekawością pracodawcy.
2
Wskaż grupy pracowników

Powiąż grupy objęte kontrolą z uzasadnionym celem. Opisz, do kogo stosuje się procedurę, aby pracownicy rozumieli jej zakres. Organizuj badanie z poszanowaniem godności i innych dóbr osobistych, jak wymaga § 2.
3
Dobierz urządzenie

Badanie pracodawcy odbywa się metodą niewymagającą laboratorium. Analizator musi mieć ważny dokument kalibracji lub wzorcowania. Ustal, czy używa podczerwieni czy utleniania elektrochemicznego, ponieważ od metody zależy odstęp przed kolejnym pomiarem.
4
Ustal zasady w dokumencie

Wprowadź kontrolę w układzie zbiorowym albo regulaminie pracy. Jeśli firma nie ma układu i nie musi mieć regulaminu, może wydać obwieszczenie. Wielkość zatrudnienia i żądanie zakładowej organizacji związkowej wpływają na obowiązek regulaminu.
5
Poinformuj załogę

Zrób to nie później niż 2 tygodnie przed rozpoczęciem kontroli. Zostaw potwierdzenie przekazania informacji. Jeśli dopiero dziś informujesz pracowników, data rozpoczęcia musi uwzględniać cały wymagany okres, niezależnie od gotowości sprzętu.
6
Przekaż informacje nowym osobom

Nowemu pracownikowi objętemu kontrolą przekaż informacje przed dopuszczeniem do pracy. Dopuszczalna jest postać papierowa lub elektroniczna. Samo wcześniejsze poinformowanie dotychczasowej załogi nie zastępuje przekazania zasad osobie, która dopiero rozpoczyna zatrudnienie.
7
Uporządkuj protokół badania

Zaplanuj sposób odnotowania kolejności pomiarów i podstawy niedopuszczenia do pracy. W zakresie art. 22(1c) § 6 przetwarzaj datę, godzinę i minutę oraz wynik wskazujący stan po użyciu lub nietrzeźwość tylko wtedy, gdy to niezbędne.
8
Ustal usuwanie informacji

Dodatni wynik przechowuj w aktach osobowych nie dłużej niż rok od zebrania. Uwzględnij uznanie kary za niebyłą oraz postępowanie, w którym informacje są dowodem. Nie twórz na tej podstawie zbioru wyników traktowanych jak brak alkoholu.

Treść procedury

Co wpisać do regulaminu pracy o kontroli trzeźwości

Art. 22(1c) § 10 wskazuje elementy, które mają znaleźć się w układzie zbiorowym, regulaminie albo obwieszczeniu. Zapis powinien opisywać rzeczywistą organizację badania. Ogólne zdanie, że pracodawca może używać alkomatu, nie określa jeszcze wymaganych zasad. Uporządkuj następujące elementy, a potem sprawdź zgodność dokumentu ze sposobem działania osoby wykonującej pomiary.

Wprowadzenie kontroli oraz grupy pracowników objęte badaniem. Wyjaśnij zakres, odwołując się do celu ochrony życia, zdrowia albo mienia.
Sposób przeprowadzania kontroli. Opisz organizację pomiaru tak, aby zapewnić poszanowanie godności i zachowanie wymaganej procedury.
Rodzaj urządzenia wykorzystywanego do badania. Uwzględnij metodę pomiaru i potrzebę ważnego dokumentu kalibracji lub wzorcowania.
Czas i częstotliwość kontroli. Pracownik powinien móc odczytać z dokumentu, kiedy obejmują go ustalone zasady badania.

Od 50 pracowników obowiązuje regulamin, chyba że pracodawca jest objęty układem zbiorowym. Przy zatrudnieniu od 20 do 49 osób regulamin trzeba wprowadzić na żądanie zakładowej organizacji związkowej. Poniżej tego progu pozostaje dobrowolny. Szerszą listę zagadnień znajdziesz na stronie regulamin pracy i obowiązki pracodawcy.

Reakcja pracodawcy

Wynik pozytywny i dalsze decyzje pracodawcy

Nie dopuszczaj do pracy

Art. 22(1d) § 1 wymaga niedopuszczenia przy wyniku wskazującym stan po użyciu lub nietrzeźwość, a także przy uzasadnionym podejrzeniu. Przekaż pracownikowi podstawę tej decyzji. Oddziel zabezpieczenie pracy od późniejszego rozstrzygania, czy i jaką karę zastosować.

Zachowaj zasady pomiaru

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 16 lutego 2023 r. przewiduje analizator z ustnikiem, podczerwień albo utlenianie elektrochemiczne. Ustnik wymieniaj przed każdym pomiarem, otwierając go przy badanym. Nie badaj przed upływem 15 minut od spożycia alkoholu lub palenia, także e-papierosa.

Powtórz dodatni odczyt

Przy wyniku ponad 0,00 pomiar w podczerwieni powtarza się niezwłocznie, a elektrochemiczny po 15 minutach. Na żądanie badanego dodatni wynik elektrochemiczny weryfikuje się w podczerwieni dwoma pomiarami. Jeśli pierwszy wynik to co najmniej 0,10 mg/dm³, drugi 0,00, niezwłocznie wykonuje się trzeci. Trzeci 0,00 wyklucza stan po użyciu.

Uwzględnij żądanie badania przez policję

Pracodawca lub pracownik może zażądać badania przez uprawniony organ ochrony porządku publicznego. Policja zleca badanie krwi między innymi przy odmowie badania wydychanego powietrza lub na żądanie badania krwi przez pracownika. Odmowa dmuchania nie oznacza więc zakończenia sprawy.

Rozróżnij karę i dyscyplinarkę

Art. 108 § 2 dopuszcza karę pieniężną za stawienie się po użyciu, w nietrzeźwości albo spożywanie alkoholu w pracy. Za przekroczenie nie może ona przewyższać jednodniowego wynagrodzenia, łącznie dziesiątej części wynagrodzenia do wypłaty. Dyscyplinarka wymaga ciężkiego naruszenia obowiązków, a nie samego przekroczenia progu.

Rozlicz czas po wyniku ujemnym

Jeśli badanie nie wskazuje na stan po użyciu ani nietrzeźwość, czas niedopuszczenia jest usprawiedliwioną nieobecnością z prawem do wynagrodzenia. Tak stanowi art. 22(1d) § 8. Nie rozliczaj tego czasu jako nieusprawiedliwionej absencji wyłącznie dlatego, że wcześniej istniało podejrzenie.

Karę porządkową stosuje się najpóźniej w ciągu 2 tygodni od powzięcia wiadomości i 3 miesięcy od naruszenia. Na rozwiązanie umowy z art. 52 pracodawca ma miesiąc od uzyskania wiadomości o okoliczności uzasadniającej ten tryb. Terminy oraz procedurę porównasz na stronach o naganie dla pracownika i zwolnieniu dyscyplinarnym. Błędna decyzja może kosztować wynagrodzenie za okres wypowiedzenia zgodnie z art. 58 k.p.

Organizacja pracy

Pracownicy tymczasowi, zleceniobiorcy i firmy zewnętrzne

Art. 22(1h) nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów do osób na umowach cywilnoprawnych i samozatrudnionych, których pracę organizuje pracodawca. Przy zleceniobiorcy lub osobie B2B ustal zatem, kto rzeczywiście organizuje pracę. Sama nazwa umowy nie rozstrzyga, czy opisane zasady można zastosować w danej organizacji.

Kontrola trzeźwości pracowników firmy zewnętrznej lub podwykonawcy wymaga ostrożnego ustalenia relacji i odpowiedzialności za organizację pracy. Podobnie przy pracownikach tymczasowych uzgodnij procedurę z podmiotem kierującym ich do pracy i ustal właściwą podstawę. Art. 22(1h) nie daje każdemu gospodarzowi terenu nieograniczonego prawa badania wszystkich osób, które na niego wchodzą.

Środki działające podobnie do alkoholu obejmują art. 22(1e) i 22(1f), stosowane odpowiednio z badaniem krwi lub moczu. Progów alkoholu nie przenosi się na narkotyki. Ten kalkulator klasyfikuje wyłącznie alkohol, więc wyniku dotyczącego innej substancji nie należy wpisywać w pole odczytu alkomatu ani interpretować według tabeli promili.

Najczęstsze pytania

Pytania pracodawców o badanie trzeźwości

Kontrola trzeźwości pracowników od kiedy?

Przepisy o kontroli trzeźwości pracowników obowiązują od 21 lutego 2023 r., kiedy weszła w życie nowelizacja wprowadzająca art. 22(1c) k.p. U konkretnego pracodawcy kontrola może ruszyć najwcześniej po 2 tygodniach od poinformowania załogi. Wcześniej trzeba ustalić jej zasady w układzie zbiorowym, regulaminie pracy albo dopuszczalnym obwieszczeniu.

Czy pracodawca może zbadać pracownika alkomatem?

Tak, pracodawca może prowadzić kontrolę, jeśli jest niezbędna do ochrony życia, zdrowia lub mienia i została prawidłowo wprowadzona. Badanie musi szanować godność pracownika i wykorzystywać urządzenie z ważnym dokumentem kalibracji albo wzorcowania. Sam zakup alkomatu nie zastępuje ustalenia grup objętych kontrolą, jej sposobu, czasu i częstotliwości.

Kto może przeprowadzić badanie trzeźwości pracownika?

Kontrolę na ustalonych zasadach prowadzi pracodawca, a na żądanie jego lub niedopuszczonego pracownika badanie przeprowadza policja jako uprawniony organ ochrony porządku publicznego. W procedurze firmowej warto wskazać osoby wykonujące pomiary. Badanie bez laboratorium wymaga odpowiedniego analizatora oraz zachowania zasad pomiaru, w tym wymiany ustnika i wymaganych odstępów.

Czy pracownik może odmówić badania alkomatem?

Pracownik może odmówić poddania się pomiarowi, lecz odmowa nie usuwa podstawy niedopuszczenia do pracy przy uzasadnionym podejrzeniu. Pracodawca lub pracownik może zażądać badania przez policję. Gdy pracownik odmawia organowi badania wydychanego powietrza albo żąda badania krwi, organ zleca badanie krwi zgodnie z art. 22(1d) § 5 k.p.

Jak długo pracodawca przechowuje wynik badania trzeźwości?

Co do zasady nie dłużej niż rok od zebrania informacji, tylko przy wyniku wskazującym na stan po użyciu albo nietrzeźwość i gdy przechowywanie jest niezbędne. Przy karze porządkowej dane pozostają do uznania kary za niebyłą. Jeżeli są dowodem w postępowaniu, okres przedłuża się do prawomocnego zakończenia tego postępowania.

Czy kontrola trzeźwości musi być w regulaminie pracy?

Nie zawsze, ponieważ zasady mogą wynikać także z układu zbiorowego albo dopuszczalnego obwieszczenia. Od 50 pracowników regulamin jest obowiązkowy, chyba że obowiązuje układ. Przy 20 do 49 pracownikach obowiązek powstaje na żądanie zakładowej organizacji związkowej. Obwieszczenie służy pracodawcy bez układu, który nie musi mieć regulaminu pracy.

Czy można zwolnić dyscyplinarnie za alkohol w pracy?

Tak, jeżeli zachowanie stanowi ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, ale sam dodatni odczyt nie zastępuje oceny okoliczności. Art. 52 § 2 k.p. daje miesiąc od uzyskania wiadomości o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy. Błędna dyscyplinarka może oznaczać odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, zależny od stażu pracownika.

Po rozwiązaniu umowy

Zadbaj o odpowiedź firmy po trudnym rozstaniu

Po dyscyplinarce za alkohol zwolniony pracownik często opisuje firmę w internecie. Plan Pracodawca na Zpracy daje powiadomienie o nowej opinii i możliwość oficjalnej odpowiedzi pod nią. Dzięki temu firma może przedstawić swoje stanowisko osobom czytającym wpis, zachowując rzeczowy ton i nie ujawniając danych z badania pracownika.

Cena planu to 199 zł miesięcznie albo 1 188 zł za rok. Zobacz możliwości konta pracodawcy i wybierz sposób rozliczenia w cenniku.

Zobacz cennik

Powiązane narzędzia

Sprawdź pozostałe decyzje pracodawcy

Pracownik nie przychodzi do pracy

Terminy działania przy nieobecności i braku kontaktu.

Zobacz →

Zwolnienie dyscyplinarne

Warunki rozwiązania umowy bez wypowiedzenia.

Zobacz →

Regulamin pracy

Obowiązek wprowadzenia i zakres dokumentu.

Zobacz →

Nagana dla pracownika

Kara porządkowa i jej terminy.

Zobacz →

Monitoring w pracy

Kamery, poczta i GPS z tymi samymi terminami ogłoszenia.

Zobacz →

Ochrona dobrego imienia firmy

Reakcja na nieprawdziwe zarzuty wobec pracodawcy.

Zobacz →

Podstawy prawne to Kodeks pracy Dz.U. 2026 poz. 1245, ustawa o wychowaniu w trzeźwości Dz.U. 2023 poz. 2151 oraz rozporządzenie Ministra Zdrowia Dz.U. 2023 poz. 317. Przed rozwiązaniem umowy oceń całe zdarzenie i zgromadzone dowody.