BHP i onboarding
Szkolenie wstępne BHP i karta szkolenia wstępnego dla pracodawcy
Szkolenie wstępne BHP składa się z dwóch instruktaży: ogólnego i stanowiskowego. Pracownik musi je odbyć przed pierwszym dniem pracy, a karta szkolenia wstępnego trafia do jego akt osobowych. Od grudnia 2025 r. potwierdzenie może być elektroniczne, a kto pomija instruktaż, ryzykuje grzywnę do 60 000 zł.
Etapy szkolenia wstępnego
- Krok 1Instruktaż ogólnyPrzepisy BHP, zasady w zakładzie i pierwsza pomoc, przed dopuszczeniem do pracy (§ 9 ust. 1, § 10).
- Krok 2Instruktaż stanowiskowyCzynniki środowiska pracy, ryzyko zawodowe i bezpieczne metody pracy na stanowisku (§ 9 ust. 2, § 11).
- Krok 3SprawdzianSprawdzian wiedzy i umiejętności jest podstawą dopuszczenia do pracy (§ 11 ust. 6).
- Krok 4Karta w aktachPodpis pracownika i kierownika, papier albo forma elektroniczna, karta do akt osobowych (§ 12).
Rozporządzenie BHP, Dz.U. 2024 poz. 1327 · zmiana Dz.U. 2025 poz. 1640
90 min
minimalny czas jednego instruktażu
2
instruktaże: ogólny i stanowiskowy
od 12.12.2025
karta może być elektroniczna
60 000 zł
górna grzywna za naruszenie BHP
Obowiązek
Kto musi odbyć szkolenie wstępne i kiedy
Kodeks pracy zakazuje dopuścić pracownika do pracy bez dostatecznej znajomości przepisów BHP i nakazuje przeszkolić go przed dopuszczeniem do stanowiska (art. 237[3] § 1 i 2 k.p.). Rozporządzenie ministra pracy rozwija to w dwóch stopniach. Instruktaż ogólny odbywają nowo zatrudnieni pracownicy, a także studenci na praktyce i uczniowie na praktycznej nauce zawodu, zawsze przed dopuszczeniem do pracy (§ 10 ust. 1).
Instruktaż stanowiskowy obowiązuje nie każdego. Dotyczy pracownika na stanowisku robotniczym oraz na każdym stanowisku z czynnikami szkodliwymi, uciążliwymi lub niebezpiecznymi, a także osoby przenoszonej na takie stanowisko (§ 11 ust. 1). Kto pracuje na kilku stanowiskach, odbywa instruktaż na każdym z nich (§ 11 ust. 2). Zmiana technologii, nowa maszyna albo nowa substancja na stanowisku oznacza kolejny instruktaż dla wszystkich, którzy tam pracują (§ 11 ust. 3).
Pracownik biurowy w firmie bez szczególnych zagrożeń zwykle przechodzi tylko instruktaż ogólny. Co do ostatecznej listy stanowisk rozstrzyga ocena ryzyka zawodowego, dlatego warto zacząć od oceny ryzyka zawodowego i dopiero z niej wyprowadzić programy instruktażu. Jedyny wyjątek od całości obowiązku dotyczy powrotu na to samo stanowisko u tego samego pracodawcy bezpośrednio po poprzedniej umowie (art. 237[3] § 2 zdanie drugie).
Kto prowadzi
Kto przeprowadza instruktaż ogólny i stanowiskowy
Instruktaż ogólny prowadzi pracownik służby BHP, osoba wykonująca jej zadania u pracodawcy, sam pracodawca, jeśli wykonuje te zadania, albo pracownik wyznaczony przez pracodawcę, który ma aktualne zaświadczenie z wymaganego szkolenia BHP (§ 10 ust. 2). Instruktaż stanowiskowy prowadzi wyznaczony kierownik albo pracodawca, o ile mają kwalifikacje i doświadczenie oraz są przeszkoleni w metodach prowadzenia instruktażu (§ 11 ust. 5).
W praktyce w firmie bez etatowego specjalisty BHP instruktaż ogólny jest zlecany na zewnątrz albo prowadzi go wyznaczona kadrowa. Instruktaż stanowiskowy zostaje przy brygadziście lub kierowniku zmiany. Sprawdzian na końcu, nie sam wykład, jest tym, co zgodnie z przepisami otwiera dostęp do stanowiska (§ 11 ust. 6). Programy instruktażu opracowuje pracodawca albo, w porozumieniu z nim, firma szkoleniowa, na podstawie ramowych programów z załącznika nr 1 do rozporządzenia, a użyte programy trzeba przechowywać (§ 7).
Koszt dla firmy
Ile kosztuje szkolenie wstępne BHP pracodawcę
Szkolenia odbywają się w godzinach pracy i na koszt pracodawcy (art. 237[3] § 3 k.p.), więc podstawowy koszt to czas pracownika, który w tym czasie nie pracuje, oraz czas osoby prowadzącej. Dopiero potem dochodzi cena zewnętrznego instruktażu. Przykład: pracownik z pensją 5 500 zł brutto kosztuje firmę około 6 626 zł miesięcznie (składki pracodawcy 20,48 %, wypadkowa 1,67 % przyjęta jako stawka podstawowa), czyli około 39,44 zł za godzinę przy 168 godzinach pracy.
| Pozycja | Założenie przykładu | Koszt jednej osoby | Koszt przy 20 nowych osobach w roku |
|---|---|---|---|
| Czas pracownika na instruktażu | 90 min ogólny + 90 min stanowiskowy = 3 godziny po 39,44 zł | 118 zł | 2 366 zł |
| Czas prowadzącego instruktaż stanowiskowy | 90 min kierownika po 45 zł za godzinę kosztu | 68 zł | 1 350 zł |
| Instruktaż ogólny kupiony od firmy BHP | od 40 do 100 zł za osobę online, zależnie od wielkości grupy | 40 do 100 zł | 800 do 2 000 zł |
| Razem | 226 do 286 zł | około 4 500 do 5 700 zł |
Stawki firm BHP to widełki z cenników zestawionych w naszym porównaniu cen szkoleń BHP, a czas pracy i koszt godziny to założenia przykładu, które podmienisz na własne dane.
Rachunek pokazuje, że od dwóch trzecich do czterech piątych kosztu to czas, a nie faktura. Skrócenie instruktażu poniżej sensownego poziomu oszczędza kilkadziesiąt złotych na osobie, a zwiększa ryzyko wypadku i sporu o odpowiedzialność. Ceny stałej obsługi BHP, która obejmuje instruktaże, znajdziesz w zestawieniu usług BHP z cennikami.
Karta szkolenia
Karta szkolenia wstępnego i jej wersja elektroniczna
Karta szkolenia wstępnego jest dokumentem, w którym pracownik potwierdza instruktaż ogólny i stanowiskowy, a kierownik komórki organizacyjnej potwierdza przeprowadzenie instruktażu stanowiskowego i dopuszczenie do pracy na stanowisku. Wzór karty określa załącznik nr 2 do rozporządzenia (§ 12 ust. 2).
Do 11 grudnia 2025 r. rozporządzenie wymagało potwierdzenia na piśmie. Zmiana ogłoszona w Dzienniku Ustaw 27 listopada 2025 r. (poz. 1640) weszła w życie po 14 dniach i dopuszcza postać papierową albo elektroniczną. Przy formie elektronicznej pracodawca robi w karcie adnotację w miejscu przeznaczonym na podpis i dołącza dokument elektroniczny z potwierdzeniem albo jego odwzorowanie. Całość leży w aktach osobowych (§ 12 ust. 1 do 3 w nowym brzmieniu).
| Sprawa | Do końca 2025 | Od grudnia 2025 |
|---|---|---|
| Potwierdzenie instruktażu | tylko na piśmie w karcie | na piśmie albo w postaci elektronicznej |
| Podpis pracownika i kierownika | odręczny w karcie | odręczny albo adnotacja w karcie plus dołączony dokument elektroniczny |
| Miejsce przechowywania | akta osobowe | akta osobowe, razem z dokumentami elektronicznymi lub ich odwzorowaniem |
Dla firm, które prowadzą elektroniczne akta osobowe, to ułatwienie: karta nie musi już być skanowana z papieru, a okres jej przechowywania wynika z przepisów opisanych na stronie o okresie przechowywania dokumentacji pracowniczej.
Po szkoleniu wstępnym
Szkolenie okresowe, czyli co dalej po instruktażu
Szkolenie wstępne nie kończy obowiązków. Pracownik na stanowisku robotniczym przechodzi szkolenie okresowe w formie instruktażu nie rzadziej niż raz na 3 lata, a przy pracach szczególnie niebezpiecznych raz w roku. Osoby kierujące pracownikami, inżynierowie i pracownicy służby BHP odbywają szkolenie okresowe nie rzadziej niż raz na 5 lat, a pracownicy biurowi raz na 6 lat (§ 15 ust. 1 i 2). Pierwsze szkolenie okresowe kadry kierowniczej przypada w ciągu 6 miesięcy od objęcia stanowiska, a pozostałych grup w ciągu 12 miesięcy (§ 15 ust. 4).
Pracodawca ma też własny obowiązek szkoleniowy (art. 237[3] § 2[1] k.p.). Pracownicy biurowi w firmach o niskiej kategorii ryzyka mogą być zwolnieni ze szkolenia okresowego (art. 237[3] § 2[2]), o ile ocena ryzyka nie wskazuje inaczej. Co do szczegółów odsyłamy do zestawienia onboardingu pracownika, gdzie BHP jest jednym z pierwszych kroków.
Plan Pracodawca
Pierwszy dzień pracy to też pierwsze wrażenie o firmie.
Szkolenie odbyte w pośpiechu, podpis na pustej karcie i brak instruktażu na stanowisku wracają potem w opiniach nowych pracowników. Profil pracodawcy w Zpracy pozwala pokazać kandydatom, jak wygląda rekrutacja i praca w firmie, zanim ktoś zdecyduje się przyjść.
Co obejmuje profil
- Opis firmy, branża i miasto.
- Benefity i informacja o rekrutacji.
- Link do aktualnych ofert pracy.
Najczęstsze pytania
Pytania pracodawców o szkolenie wstępne BHP
Czy szkolenie wstępne BHP jest obowiązkowe?
Tak. Pracodawca musi zapewnić przeszkolenie pracownika przed dopuszczeniem go do pracy (art. 237[3] § 2 k.p.). Wyjątek dotyczy powrotu na to samo stanowisko u tego samego pracodawcy bezpośrednio po poprzedniej umowie. Za brak szkolenia grozi grzywna od 2000 do 60 000 zł (art. 283 § 1 k.p.).
Kto może przeprowadzić szkolenie wstępne BHP?
Instruktaż ogólny prowadzi pracownik służby BHP, osoba wykonująca jej zadania, pracodawca wykonujący te zadania albo pracownik wyznaczony przez pracodawcę z aktualnym zaświadczeniem ze szkolenia BHP (§ 10 ust. 2). Instruktaż stanowiskowy prowadzi wyznaczony kierownik albo pracodawca, jeśli są przeszkoleni w metodach instruktażu (§ 11 ust. 5).
Ile trwa szkolenie wstępne BHP?
Instruktaż trwa nie krócej niż 2 godziny lekcyjne, czyli 90 minut (§ 1a pkt 1). Rozporządzenie nie podaje górnej granicy ani stałego czasu. Instruktaż stanowiskowy ma być dopasowany do doświadczenia pracownika i zagrożeń na stanowisku (§ 11 ust. 4), więc na hali trwa dłużej niż w biurze.
Czy szkolenie wstępne BHP może być online?
Instruktaż ogólny może odbyć się zdalnie, o ile prowadzi go uprawniona osoba. Instruktaż stanowiskowy powinien odbyć się na stanowisku, bo kończy się sprawdzianem umiejętności, który decyduje o dopuszczeniu do pracy (§ 11 ust. 6). Zdalne pokazanie maszyny takiego sprawdzianu nie zastępuje.
Czy karta szkolenia wstępnego może być elektroniczna?
Tak, od grudnia 2025 r. Potwierdzenie instruktażu można złożyć w postaci elektronicznej. Pracodawca robi wtedy adnotację w karcie w miejscu podpisu i dołącza dokument elektroniczny albo jego odwzorowanie (§ 12 ust. 1a do 1c w brzmieniu z Dz.U. 2025 poz. 1640). Karta zostaje w aktach osobowych.
Gdzie przechowywać kartę szkolenia wstępnego?
W aktach osobowych pracownika, razem z dołączonymi dokumentami elektronicznymi albo ich odwzorowaniem (§ 12 ust. 3). Programy, według których prowadzono aktualne szkolenia, pracodawca przechowuje osobno (§ 7 ust. 3). Okres przechowywania akt wynika z przepisów o dokumentacji pracowniczej.
Czy szkolenie wstępne trzeba powtarzać przy kolejnej umowie?
Nie, jeśli pracownik zaczyna kolejną umowę u tego samego pracodawcy na tym samym stanowisku, które zajmował bezpośrednio wcześniej (art. 237[3] § 2 zdanie drugie k.p.). Przy zmianie stanowiska na robotnicze albo narażone na czynniki szkodliwe instruktaż stanowiskowy trzeba przeprowadzić na nowo.
Powiązane strony
Pozostałe obowiązki BHP i kadrowe
Ocena ryzyka zawodowego
Z niej wynika, kto potrzebuje instruktażu stanowiskowego.
Szkolenie BHP cena
Cenniki siedmiu firm szkoleniowych i koszt cyklu.
Onboarding pracownika
Kolejność dokumentów i szkoleń w pierwszych dniach.
Kontrola PIP
Co sprawdza inspektor i jak się przygotować.
Dla pracodawców
Profil firmy widoczny dla kandydatów.
Podstawy prawne: art. 237[3] i 283 Kodeksu pracy oraz rozporządzenie w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1327 ze zmianą Dz.U. 2025 poz. 1640. Wyjaśnienia dla pracodawców publikuje też Państwowa Inspekcja Pracy. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej.