Zpracy.

Czas pracy i wynagrodzenia

Praca w niedzielę i święta a dzień wolny i dodatek w 2026

Za pracę w niedzielę pracodawca musi dać pracownikowi inny dzień wolny w ciągu 6 dni przed albo po tej niedzieli, a za pracę w święto w okresie rozliczeniowym. Dodatek 100% za każdą godzinę należy się dopiero wtedy, gdy dnia wolnego nie da się udzielić do końca okresu. Przy pensji 6000 zł to 285,71 zł za jedną 8-godzinną niedzielę ponad normalne wynagrodzenie.

Art. 151[9] do 151[12] k.p. · Dz.U. 2026 poz. 1245

285,71 zł

dodatku za 8 h przy pensji 6000 zł

6 dni

na udzielenie dnia wolnego

10 świąt

poza niedzielą w 2026 roku

2000 do 60 000 zł

grzywny od 8 lipca 2026

Kodeks pracy

Praca w niedzielę według kodeksu pracy

Niedziele i święta są dniami wolnymi od pracy (art. 151[9] § 1 k.p.). Praca w te dni jest dozwolona tylko w przypadkach wymienionych w art. 151[10]. Pracodawcy najczęściej korzystają z czterech podstaw: ruchu ciągłego, pracy zmianowej, pilnowania mienia i ochrony osób oraz prac koniecznych ze względu na codzienne potrzeby ludności, czyli usług dla ludności, gastronomii, hoteli, placówek zdrowia, kultury, oświaty i turystyki. Osobna podstawa dotyczy niezbędnych remontów, transportu i komunikacji, rolnictwa oraz usług elektronicznych dla odbiorców za granicą, u których niedziela jest dniem pracy.

Handel ma własne ograniczenia. Art. 151[9b] odsyła do ustawy o ograniczeniu handlu w niedziele i święta (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 301), więc sklep nie może zatrudniać sprzedawców w niedzielę niehandlową tylko dlatego, że pracuje na zmiany. Od 1 lutego 2025 r. dniem wolnym od pracy jest też Wigilia (Dz.U. 2024 poz. 1965), co w 2026 roku daje trzy kolejne dni świąteczne od czwartku 24 do soboty 26 grudnia.

Niedziela w rozumieniu przepisów to nie doba kalendarzowa. Za pracę w niedzielę uważa się pracę od 6:00 w niedzielę do 6:00 w poniedziałek, chyba że ustalisz inną godzinę w regulaminie pracy (art. 151[9] § 2). Ma to duże znaczenie przy zmianach nocnych. Zmiana od soboty 22:00 do niedzieli 6:00 w ogóle nie jest pracą w niedzielę. Zmiana od niedzieli 22:00 do poniedziałku 6:00 jest nią w całości, a do tego każda z tych godzin daje dodatek za pracę w nocy.

Rekompensata

Praca w niedzielę a dzień wolny i kolejność rekompensaty

Art. 151[11] ustala sztywną kolejność. Pracodawca nie może wybrać dodatku zamiast dnia wolnego, bo dodatek jest rozwiązaniem awaryjnym. Pracownik też nie może zażądać pieniędzy, jeśli dzień wolny dostał w terminie.

KrokPraca w niedzielęPraca w święto
1. Dzień wolnyw ciągu 6 dni kalendarzowych przed albo po tej niedzieliw okresie rozliczeniowym
2. Gdy się nie dadzień wolny do końca okresu rozliczeniowegood razu krok 3
3. Dodatek100% wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w niedzielę100% wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w święto
Podstawaart. 151[11] § 1 pkt 1 i § 2art. 151[11] § 1 pkt 2 i § 3

Dzień wolny przysługuje za samą pracę w niedzielę, niezależnie od tego, czy pracownik przepracował w niej 3, czy 12 godzin. Święto, które wypada w niedzielę, rozliczasz jak niedzielę (art. 151[11] § 4). Dodatkowo grafik musi spełniać dwa warunki ogólne: w okresie rozliczeniowym pracownik ma co najmniej tyle dni wolnych, ile przypada w nim niedziel, świąt i wolnych sobót (art. 147), a raz na 4 tygodnie powinien mieć wolną niedzielę (art. 151[12]). Jak to ułożyć w praktyce, pokazuje generator harmonogramu czasu pracy.

Osobna sprawa to godziny nadliczbowe. Jeśli niedziela nie była w grafiku dniem pracy, a pracownik przyszedł na wezwanie, to praca ponad normę jest nadgodzinami z dodatkiem 100% (art. 151[1] § 1 pkt 1 lit. b). Kierownikom wyodrębnionych komórek, którzy normalnie nie dostają wynagrodzenia za nadgodziny, za pracę w niedzielę i święto należy się dodatek, jeśli nie dostali innego dnia wolnego (art. 151[4] § 2). Limity i stawki opisuje artykuł o godzinach nadliczbowych.

Przykład kosztu

Dodatek za pracę w niedzielę na przykładzie restauracji

Restauracja zatrudnia 12 osób na etacie z pensją 6000 zł brutto, a każda pracuje dwie niedziele w miesiącu po 8 godzin. Podstawą dodatku jest wynagrodzenie z osobistego zaszeregowania (art. 151[1] § 3). W miesiącu ze 168 godzinami to 6000 zł podzielone przez 168, czyli 35,71 zł za godzinę. Jeśli kierownik ułoży grafik tak, że każdy dostaje wolny dzień w tygodniu po niedzieli, koszt dodatkowy wynosi zero. Jeśli grafik się nie domyka do końca okresu, każda niedziela kosztuje 285,71 zł na osobę.

Sytuacja w grafikuNa osobę za niedzielę12 osób w miesiącuRok
Dzień wolny w ciągu 6 dni0 zł0 zł0 zł
Dzień wolny później, ale w okresie0 zł0 zł0 zł
Brak dnia wolnego, pensja 6000 zł285,71 zł6 857,14 zł82 285,71 zł
Brak dnia wolnego, płaca minimalna 4806 zł228,86 zł5 492,57 zł65 910,86 zł

Przykład obliczeniowy przy stałym wymiarze 168 godzin w miesiącu, kwoty brutto bez składek pracodawcy. Pełny koszt z ZUS policzysz w kalkulatorze kosztów pracodawcy.

Różnica między pierwszym a trzecim wierszem to ponad 82 000 zł rocznie i wynika wyłącznie z ułożenia grafiku. Dlatego w lokalach i sklepach pracujących siedem dni w tygodniu opłaca się planować wolne dni od razu przy rozpisywaniu niedziel, a nie rozliczać zaległości na koniec okresu. Przy długim okresie rozliczeniowym, na przykład 4-miesięcznym, łatwo też przegapić, że w połowie okresu zmieniła się obsada i dzień wolny nie ma kiedy przypaść.

Kalendarz

Praca w święta w 2026 roku i dni wolne do oddania

W 2026 roku jest 14 świąt ustawowych, z czego 4 wypadają w niedzielę, a 10 w inne dni. Każde święto poza niedzielą obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin, także to w sobotę (art. 130 § 2), więc pracownik zatrudniony od poniedziałku do piątku dostaje za 15 sierpnia i 26 grudnia inny dzień wolny w okresie rozliczeniowym.

Święto 2026Dzień tygodniaRozliczenie pracy w tym dniu
1 styczniaczwartekdzień wolny w okresie rozliczeniowym
6 styczniawtorekdzień wolny w okresie rozliczeniowym
5 kwietnianiedzielazasady pracy w niedzielę
6 kwietniaponiedziałekdzień wolny w okresie rozliczeniowym
1 majapiątekdzień wolny w okresie rozliczeniowym
3 majaniedzielazasady pracy w niedzielę
24 majaniedzielazasady pracy w niedzielę
4 czerwcaczwartekdzień wolny w okresie rozliczeniowym
15 sierpniasobotadzień wolny w okresie rozliczeniowym, także dla pracujących od poniedziałku do piątku
1 listopadaniedzielazasady pracy w niedzielę
11 listopadaśrodadzień wolny w okresie rozliczeniowym
24 grudniaczwartekdzień wolny w okresie rozliczeniowym
25 grudniapiątekdzień wolny w okresie rozliczeniowym
26 grudniasobotadzień wolny w okresie rozliczeniowym, także dla pracujących od poniedziałku do piątku

Przy planowaniu grudnia 2026 policz wcześniej, kto pracuje 24, 25 i 26 grudnia, bo za każdy z tych dni trzeba oddać dzień wolny jeszcze w tym samym okresie rozliczeniowym. Gdy okres kończy się 31 grudnia, zostają na to cztery dni robocze. Urlopy świąteczne zespołu ułożysz w generatorze planu urlopów, zanim rozpiszesz zmiany.

Kontrola

Najczęstsze błędy pracodawców przy pracy w niedziele

  • Dodatek wypłacany zamiast dnia wolnego. Przepis wymaga najpierw dnia wolnego. Stałe płacenie 100% bez próby oddania dnia to naruszenie przepisów o czasie pracy, nawet jeśli pracownicy są zadowoleni.
  • Brak wolnej niedzieli raz na 4 tygodnie. Najczęstszy zarzut w kontroli w gastronomii i ochronie, łatwy do wykazania z samego grafiku.
  • Doba niedzielna liczona od północy. Bez ustalenia innej godziny w regulaminie niedziela trwa od 6:00 do 6:00, a błędne przypisanie godzin zmienia, za którą zmianę należy się dzień wolny.
  • Dzień wolny w innym okresie rozliczeniowym. Za święto dzień wolny musi przypaść w tym samym okresie, inaczej należy się dodatek.
  • Praca w niedzielę bez podstawy z art. 151[10]. Biuro, które w niedzielę robi inwentaryzację bez ruchu ciągłego ani pracy zmianowej, nie ma podstawy do takiej pracy w ogóle.

Spory o niedziele i święta wracają w trzech miejscach: w kontroli inspektora, przy rozstaniu z pracownikiem i w opiniach o firmie. Listę dokumentów, o które prosi inspektor, sprawdzisz na stronie o kontroli PIP, a zasady zapisu godzin doby i pory nocnej w regulaminie pracy.

Plan Pracodawca

Pracownicy zmianowi piszą w opiniach o wolnych niedzielach

W handlu, gastronomii i hotelach grafik niedziel to jeden z pierwszych tematów w opiniach o pracodawcy. Z profilem pracodawcy dostajesz powiadomienie o każdej nowej opinii i odpowiadasz oficjalnie, zanim przeczyta ją kandydat.

Zobacz plan Pracodawca

Co obejmuje profil

  • Powiadomienie o każdej nowej opinii o firmie.
  • Oficjalna odpowiedź pracodawcy widoczna pod opinią.
  • Profil firmy z danymi z rejestrów publicznych.

Najczęstsze pytania

Pytania pracodawców o pracę w niedzielę i święta

Czy za pracę w niedzielę należy się dzień wolny czy dodatek?

Najpierw dzień wolny. Pracodawca udziela go w ciągu 6 dni kalendarzowych przed albo po pracującej niedzieli, a gdy to niemożliwe, do końca okresu rozliczeniowego (art. 151[11] § 1 i 2 k.p.). Dodatek 100% za każdą godzinę pracy w niedzielę należy się dopiero wtedy, gdy dnia wolnego nie da się udzielić w żadnym z tych terminów.

Ile wynosi dodatek za pracę w niedzielę?

Dodatek wynosi 100% wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w niedzielę (art. 151[11] § 2 w związku z art. 151[1] § 1 pkt 1 k.p.). Podstawą jest stawka z osobistego zaszeregowania, czyli przy pensji 6000 zł w miesiącu ze 168 godzinami 35,71 zł za godzinę i 285,71 zł za 8 godzin, oprócz normalnego wynagrodzenia.

Od której godziny liczy się praca w niedzielę?

Za pracę w niedzielę uważa się pracę między godziną 6:00 w niedzielę a 6:00 w poniedziałek, chyba że pracodawca ustalił inną godzinę (art. 151[9] § 2 k.p.). Zmiana od soboty 22:00 do niedzieli 6:00 nie jest więc pracą w niedzielę, a zmiana od niedzieli 22:00 do poniedziałku 6:00 jest nią w całości.

Jak często pracownik musi mieć wolną niedzielę?

Pracownik pracujący w niedziele powinien mieć niedzielę wolną od pracy co najmniej raz na 4 tygodnie (art. 151[12] k.p.). Zasada nie dotyczy systemu weekendowego z art. 144, w którym praca jest świadczona tylko w piątki, soboty, niedziele i święta. Pilnuj tego w grafiku, bo PIP sprawdza ten punkt w ewidencji.

Kiedy pracodawca może zlecić pracę w niedzielę?

Tylko w przypadkach z art. 151[10] k.p., między innymi w ruchu ciągłym, przy pracy zmianowej, przy niezbędnych remontach, w transporcie, przy ochronie mienia i osób, w gastronomii, hotelach, usługach dla ludności, ochronie zdrowia, kulturze i turystyce. W handlu obowiązują dodatkowo ograniczenia ustawy o ograniczeniu handlu w niedziele i święta.

Co grozi pracodawcy za brak dnia wolnego za niedzielę?

Naruszenie przepisów o czasie pracy jest wykroczeniem z art. 281 § 1 pkt 5 k.p., zagrożonym od 8 lipca 2026 r. grzywną od 2000 do 60 000 zł. Niezależnie od kary pracownik może dochodzić niewypłaconego dodatku 100% w sądzie pracy przez 3 lata od dnia wymagalności.

Sprawdź firmę