Umowa na okres próbny może trwać najwyżej 3 miesiące (art. 25 § 2 Kodeksu pracy), a przy umowie docelowej na czas określony nawet krócej: 1 miesiąc przy umowie do 6 miesięcy i 2 miesiące przy umowie od 6 do 12 miesięcy. Okres wypowiedzenia wynosi 3 dni robocze, 1 tydzień albo 2 tygodnie, zależnie od długości okresu próbnego (art. 34). Poniżej tabele, przykład kosztu i błędy, które pracodawcy popełniają najczęściej.
Na jak długo można zawrzeć umowę na okres próbny
Limit zależy od tego, jaką umowę chcesz podpisać po próbie. Tekst jednolity Kodeksu pracy (Dz.U. 2026 poz. 1245) rozróżnia trzy sytuacje, które łatwo pomylić, bo przed 2023 rokiem obowiązywał jeden limit dla wszystkich.
| Umowa docelowa po próbie | Maksymalny okres próbny | Podstawa |
|---|---|---|
| Na czas nieokreślony | 3 miesiące | Art. 25 § 2 |
| Na czas określony krótszy niż 6 miesięcy | 1 miesiąc | Art. 25 § 2(2) pkt 1 |
| Na czas określony od 6 do 12 miesięcy | 2 miesiące | Art. 25 § 2(2) pkt 2 |
| Na czas określony co najmniej 12 miesięcy | 3 miesiące | Art. 25 § 2 |
Dwa wyjątki od tych limitów warto mieć w umowie od razu. Pierwszy: strony mogą jednokrotnie wydłużyć okres próbny z tabeli o najwyżej 1 miesiąc, jeśli uzasadnia to rodzaj pracy (art. 25 § 2(3)). Drugi: można zapisać, że okres próbny przedłuża się o czas urlopu i innej usprawiedliwionej nieobecności (art. 25 § 2(1)). Bez tego zapisu 3 tygodnie urlopu pracownika zjedzą Ci 3 tygodnie sprawdzania.
Ponowna umowa próbna z tym samym pracownikiem jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy ma on wykonywać inny rodzaj pracy (art. 25 § 3). Jeśli wracasz do tego samego stanowiska, ryzykujesz, że sąd uzna próbę za pozorną i potraktuje umowę jak zawartą na czas określony lub nieokreślony.
Jaki jest okres wypowiedzenia umowy na okres próbny
Art. 34 Kodeksu pracy liczy okres wypowiedzenia od długości samego okresu próbnego, a nie od stażu pracownika. To jedyny przypadek, w którym staż nie ma znaczenia.
| Długość okresu próbnego | Okres wypowiedzenia |
|---|---|
| Do 2 tygodni | 3 dni robocze |
| Więcej niż 2 tygodnie, mniej niż 3 miesiące | 1 tydzień |
| 3 miesiące | 2 tygodnie |
Okres wypowiedzenia liczony w tygodniach kończy się w sobotę (art. 30 § 2(1)), więc wypowiedzenie złożone w środę z okresem tygodniowym nie kończy się dokładnie po 7 dniach. Dokładną datę dla konkretnego dnia złożenia sprawdzisz na stronie o wypowiedzeniu umowy o pracę. Umowa próbna rozwiązuje się też sama z upływem okresu próbnego (art. 30 § 2), bez żadnego pisma.
Ile kosztuje zakończenie umowy próbnej: przykład
Pracownik zarabia 6 000 zł brutto i ma umowę na 3 miesiące. Po 5 tygodniach okazuje się, że nie sprawdza się w obsłudze klienta.
| Wariant | Co robisz | Koszt wynagrodzenia brutto |
|---|---|---|
| Czekasz do końca próby | Nic, umowa wygasa po 3 miesiącach | Jeszcze około 8 tygodni, czyli ok. 11 100 zł |
| Wypowiedzenie z art. 34 | Okres 2 tygodni | Około 2 770 zł |
| Porozumienie stron | Rozstanie od razu za zgodą pracownika | Zero lub ustalona kwota |
Obliczenie: 6 000 zł razy 12 miesięcy dzielone przez 52 tygodnie daje około 1 385 zł tygodniowo, a dwa tygodnie wypowiedzenia około 2 770 zł. Kwoty są orientacyjne i nie obejmują składek pracodawcy. Wypowiedzenie umowy próbnej nie wymaga wskazania przyczyny, bo art. 30 § 4 dotyczy tylko umów na czas określony i nieokreślony, ale wymaga formy pisemnej (art. 30 § 3) i pouczenia o prawie odwołania do sądu pracy (art. 30 § 5). Gdy pracownik zgadza się na szybkie rozstanie, rozwiązanie umowy za porozumieniem stron bywa tańsze niż 2 tygodnie czekania.
Kiedy umowa próbna nie chroni pracodawcy
Umowa próbna nie wyłącza ochrony szczególnej. Art. 41 zakazuje wypowiadania umowy w czasie urlopu i innej usprawiedliwionej nieobecności, a art. 177 chroni kobiety w ciąży i osoby na urlopach rodzicielskich. Co więcej, umowa na okres próbny dłuższy niż miesiąc, która skończyłaby się po upływie trzeciego miesiąca ciąży, przedłuża się do dnia porodu (art. 177 § 3). Pracodawcy dowiadują się o tym zwykle w dniu, w którym chcą zakończyć próbę.
Drugi problem to wypowiedzenie z powodu, który wygląda na dyskryminujący. Brak podania przyczyny nie wyłącza roszczeń z art. 18(3a) k.p. o równe traktowanie, więc zachowaj notatki z oceny pracownika. Kierunek ocen i dokumentacja są podobne jak przy naganie dla pracownika: liczy się data, fakty i podpis.
Co dalej po okresie próbnym
Po próbie zawierasz umowę na czas określony albo nieokreślony. Pamiętaj o limitach z art. 25(1): umowy na czas określony nie mogą łącznie trwać dłużej niż 33 miesiące ani przekraczać trzech sztuk. Dodatkowo od pierwszego dnia pracownik ma prawo do szkolenia BHP i badań wstępnych, a po zakończeniu umowy do świadectwa pracy, opisanego na stronie o świadectwie pracy. Samo ustalenie warunków pracy zapisujesz w umowie i w razie zmian w aneksie do umowy o pracę.
Pytania pracodawców o umowę na okres próbny
Czy w okresie próbnym trzeba podać przyczynę wypowiedzenia?
Nie. Art. 30 § 4 wymaga wskazania przyczyny tylko przy umowach na czas określony i nieokreślony. Wypowiedzenie umowy próbnej składasz na piśmie, z pouczeniem o prawie odwołania do sądu pracy w 21 dni (art. 30 § 5 i art. 264). Przyczynę warto jednak zapisać w aktach, bo w razie sporu wykażesz, że decyzja nie była dyskryminująca.
Czy umowę próbną można zawrzeć na 3 miesiące przy umowie na pół roku?
Nie. Przy zamiarze zawarcia umowy na czas określony od 6 do 12 miesięcy okres próbny nie może przekroczyć 2 miesięcy, a przy umowie krótszej niż 6 miesięcy jednego miesiąca. Można go jednokrotnie wydłużyć o miesiąc, jeśli uzasadnia to rodzaj pracy (art. 25 § 2(3)).
Czy w okresie próbnym przysługuje urlop?
Tak. Pracownik nabywa urlop proporcjonalnie, po 1/12 wymiaru za każdy przepracowany miesiąc w pierwszym roku (art. 155 § 1). Wymiar policzysz w kalkulatorze urlopu wypoczynkowego, a po rozstaniu rozliczasz ekwiwalent.
Gdy zatrudniasz kogoś za osobę nieobecną, limity z umów terminowych działają inaczej, co opisuje strona o umowie o pracę na zastępstwo.
Źródła prawa i dalsze kroki
Przepisy opisane powyżej pochodzą z obwieszczenia Marszałka Sejmu w sprawie jednolitego tekstu Kodeksu pracy, Dz.U. 2026 poz. 1245. Wskazówki dla pracodawców publikuje także Państwowa Inspekcja Pracy. Po rozstaniu nawet dobrze przeprowadzonej próby nowy pracownik lub kandydat często pisze opinię o firmie. Profil pracodawcy w planie Pracodawca daje powiadomienie o każdej nowej opinii i miejsce na oficjalną odpowiedź firmy.
Zpracy · Sprawdź firmę
Sprawdź pracodawcę, zanim zaaplikujesz
Moderowane opinie o firmach, realne widełki płacowe i ocena kultury w jednym świadectwie firmy. Z prawem do odpowiedzi pracodawcy i zgodnie z RODO.