Rozstanie z pracownikiem
Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron i treść porozumienia
Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron to rozstanie za zgodą obu stron (art. 30 § 1 pkt 1 k.p.). Nie ma okresu wypowiedzenia, nie musisz podawać przyczyny i nie ma ochrony przedemerytalnej ani ciążowej, która blokuje wypowiedzenie. Umowa kończy się w dniu wpisanym do dokumentu. Poniżej lista rzeczy, które musisz w nim ustalić, i porównanie kosztu z wypowiedzeniem.
Kolejność działań pracodawcy
- RozmowaPropozycja. Zaproponuj rozwiązanie za porozumieniem, wskaż datę i rekompensatę. Zapisz, kto inicjuje rozmowę, bo od tego zależy zasiłek pracownika.
- Przed podpisemTreść. Data rozwiązania, kwota, ekwiwalent za urlop, zwrot sprzętu, zakaz konkurencji i klauzula o braku roszczeń.
- W dniu podpisuPodpisy. Dwa egzemplarze, po jednym dla każdej strony. Pracownik potwierdza, że miał czas na decyzję.
- W dniu rozwiązaniaŚwiadectwo pracy. Wydajesz je w dniu ustania stosunku pracy, a gdy to niemożliwe, wysyłasz w ciągu 7 dni (art. 97 § 1 k.p.).
- W ciągu 7 dniZUS i wypłata. Wyrejestrowanie z ubezpieczeń w terminie 7 dni, ekwiwalent za urlop i ostatnia wypłata.
Art. 30, 36, 97 i 171 k.p. · Ustawa z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
0 dni
okresu wypowiedzenia
0 przyczyn
do podania w dokumencie
W dniu
ustania umowy wydaj świadectwo
7 dni
na wyrejestrowanie z ZUS
Czym jest porozumienie
Porozumienie stron a wypowiedzenie umowy o pracę
Kodeks pracy zna cztery sposoby rozwiązania umowy: porozumienie stron, wypowiedzenie, rozwiązanie bez wypowiedzenia i upływ czasu, na który umowę zawarto (art. 30 § 1). Porozumienie jest jedynym trybem dwustronnym. Żadna ze stron nie składa jednostronnego oświadczenia, więc pracownik nie może go zaskarżyć do sądu pracy tak, jak wypowiedzenie, i nie obowiązują go ograniczenia z art. 41 i 177 k.p. (zakaz wypowiadania w czasie urlopu, choroby czy ciąży). Pracodawca nie podaje przyczyny, bo art. 30 § 4 wymaga jej tylko przy wypowiedzeniu umowy na czas nieokreślony.
Cena za tę elastyczność jest wzajemna. Pracownik nie musi się zgodzić, a jeśli się zgodzi, oczekuje czegoś w zamian: krótszego rozstania, wynagrodzenia za część okresu, dobrej referencji albo zwolnienia z obowiązku pracy. Dlatego w praktyce porozumienie to negocjacja, a nie pismo wysyłane pocztą. Jeśli pracownik odmawia, zostaje Ci wypowiedzenie z okresem z art. 36 k.p. i wtedy pomoże strona o wypowiedzeniu umowy o pracę i okresach wypowiedzenia.
Porozumienie wprost różni się od wypowiedzenia zmieniającego, w którym zmieniasz warunki zamiast kończyć umowę. Gdy chcesz tylko zmienić stanowisko albo pensję, wystarczy aneks do umowy o pracę.
Tryby rozwiązania
Porównanie: porozumienie, wypowiedzenie i dyscyplinarka
| Tryb | Kiedy kończy się umowa | Przyczyna w piśmie | Ryzyko sporu |
|---|---|---|---|
| Wypowiedzenie przez pracodawcę | 2 tygodnie, miesiąc lub 3 miesiące (art. 36) | Tak, przy umowie bezterminowej | Pracownik może odwołać się do sądu pracy w 21 dni |
| Porozumienie stron | Dowolna, ustalona w dokumencie | Nie | Tylko przez podważenie oświadczenia woli |
| Zwolnienie dyscyplinarne | Brak, skutek natychmiast | Tak, plus art. 52 § 1 | Odwołanie w 21 dni, ryzyko odszkodowania |
Odpowiedź na pytanie, który tryb wybrać, zależy od tego, czy pracownik chce odejść i ile jesteś gotowy zapłacić za spokój. Przy zwolnieniu z winy pracownika wchodzi w grę zwolnienie dyscyplinarne, ale tylko przy ciężkim naruszeniu obowiązków. W firmie z 20 pracownikami i większej, która likwiduje stanowiska, osobna ścieżka to zwolnienia grupowe, gdzie porozumienia też są dopuszczalne i wliczają się do limitu zwolnień.
Dokument
Co wpisać do porozumienia stron
Kodeks nie narzuca wzoru, więc treść zależy od Was. Brak któregokolwiek z poniższych elementów najczęściej wraca później jako spór o pieniądze. Zapisz zawsze:
- Dokładną datę rozwiązania umowy. To ona wyznacza koniec stosunku pracy, a od niej liczysz 7 dni na świadectwo pracy i wyrejestrowanie z ZUS.
- Kwotę i termin rekompensaty, jeśli się ją zobowiązujesz wypłacić, oraz to, czy jest brutto czy netto.
- Los urlopu. Wypłata ekwiwalentu za niewykorzystane dni (art. 171 k.p.) albo wykorzystanie urlopu przed datą rozwiązania. Wymiar sprawdzisz w narzędziu kalkulator urlopu wypoczynkowego.
- Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy, z zachowaniem wynagrodzenia lub bez, do dnia rozwiązania.
- Zwrot sprzętu, kluczy, dostępów i rozliczenie kart, służbowego telefonu czy samochodu.
- Zakaz konkurencji po ustaniu zatrudnienia, jeśli chcesz go zastosować. Wymaga osobnej umowy i odszkodowania, opisanych na stronie zakaz konkurencji po zakończeniu pracy.
- Oświadczenie o braku roszczeń wobec pracodawcy w zakresie stosunku pracy. Nie zastępuje prawa do wynagrodzenia, ale ogranicza ryzyko, że sprawa wróci jako roszczenie.
- Własnoręczne podpisy i datę podpisania, w dwóch egzemplarzach, z zapisem, że pracownik miał czas na zapoznanie się z treścią.
Odwrotna strona to to, czego do dokumentu wpisywać nie wolno. Pracownik nie może zrzec się prawa do wynagrodzenia (art. 84 k.p.), więc klauzula o braku roszczeń nie zwalnia Cię z wypłaty zaległej pensji, a postanowienie mniej korzystne od przepisów jest nieważne z mocy prawa (art. 18 k.p.). Gotowy wzór pisma jako plik trzeba zawsze dopasować do konkretnego stosunku pracy, bo przepisy różnią się dla pracownika w okresie próbnym, na zastępstwie i na czas określony.
Koszt
Ile kosztuje porozumienie w porównaniu z wypowiedzeniem
Zwolnienie pracownika z 3-letnim stażem u Ciebie wymaga okresu wypowiedzenia 3 miesięcy (art. 36 § 1 pkt 3 k.p.). Przy pensji 8 000 zł brutto miesięcznie to 24 000 zł wynagrodzenia, za które nie zawsze dostajesz pracę, bo pracownik może przebywać na urlopie lub być niezdolny do pracy. Porozumienie pozwala skrócić ten czas, a kwota ustępstwa jest swobodna.
| Wariant | Warunki | Koszt wynagrodzeń brutto | Uwagi |
|---|---|---|---|
| Rozstanie bez porozumienia | Wypowiedzenie, 3 miesiące, pracownik pracuje | 24 000 zł | Pracownik w firmie jeszcze 3 miesiące, możliwy spór |
| Porozumienie A | Koniec za 1 miesiąc, bez dodatku | 8 000 zł | Wymaga zgody pracownika na krótszy okres |
| Porozumienie B | Koniec za 1 miesiąc i dodatek 8 000 zł | 16 000 zł | Przykład, kwotę negocjujecie |
Przykład obliczeniowy: pensja 8 000 zł brutto, bez składek pracodawcy, wartości zaokrąglone. Ekwiwalent za urlop i dodatkowe koszty ZUS liczysz osobno, na przykład w kalkulatorze kosztów pracodawcy.
Wybór nie jest tylko arytmetyką. Kwota dodatku w porozumieniu jest dobrowolna, więc nie dotyczy jej odprawa ustawowa, ale jeśli rozstajesz się z pracownikiem z przyczyn po stronie firmy w firmie od 20 osób, odprawa może się należeć niezależnie od porozumienia. Szczegóły opisaliśmy w artykule zwolnienie za porozumieniem stron a prawo do odprawy.
Po podpisaniu
Obowiązki pracodawcy po rozwiązaniu umowy za porozumieniem
Po podpisie biegną terminy, których nie zmienisz umową. Świadectwo pracy wydajesz w dniu ustania stosunku pracy, a gdy z przyczyn obiektywnych nie możesz, przesyłasz je w ciągu 7 dni od upływu tego terminu (art. 97 § 1 k.p.). Pracownik może w ciągu 7 dni od otrzymania świadectwa wnioskować o jego sprostowanie, a po odmowie odwołać się do sądu pracy. Jak wypełnić dokument krok po kroku, opisuje strona o świadectwie pracy.
Ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypłacasz za dni, których pracownik nie wykorzystał do daty rozwiązania, a wyrejestrowanie z ubezpieczeń zgłaszasz do ZUS w ciągu 7 dni. Następnie przeprowadź pełny offboarding pracownika: zwrot sprzętu, odebranie dostępów i rozmowę kończącą. Na końcu sprawdź, że wypłata końcowa zawiera wszystkie elementy z porozumienia. To najczęstszy powód wracających roszczeń.
Po rozstaniu pracownik często ocenia firmę publicznie. Dobrze opisana, uczciwa procedura odejścia ogranicza negatywne opinie, a oficjalna odpowiedź pracodawcy pod opinią pokazuje kandydatom inną stronę sprawy. Zasady oceny opisaliśmy w poradniku o usuwaniu opinii o firmie.
Plan Pracodawca
Rozstanie z pracownikiem często kończy się opinią o firmie
Z profilem pracodawcy dostajesz powiadomienie o każdej nowej opinii i odpowiadasz oficjalnie pod nią, zanim zobaczy ją kandydat.
Co obejmuje profil
- Powiadomienie o każdej nowej opinii o firmie.
- Oficjalna odpowiedź pracodawcy widoczna pod opinią.
- Profil firmy z danymi z rejestrów publicznych.
Najczęstsze pytania
Pytania pracodawców o rozwiązanie umowy za porozumieniem stron
Czy rozwiązanie umowy za porozumieniem stron musi być na piśmie?
Kodeks pracy nie wymaga formy pisemnej dla samego porozumienia, bo art. 30 § 1 pkt 1 mówi tylko o rozwiązaniu na mocy porozumienia stron. W praktyce spisuje się je zawsze, z datą rozwiązania, podpisami i wyliczeniem należności, bo to jedyny dowód, że pracownik zgodził się dobrowolnie i na jakich warunkach.
Czy pracodawca musi wypłacić odprawę przy porozumieniu stron?
Nie z samego faktu porozumienia. Odprawa ustawowa należy się tylko przy zwolnieniach z przyczyn niedotyczących pracownika w firmie od 20 osób. Jeśli porozumienie zawierasz z innych powodów, kwotę rekompensaty ustalacie swobodnie i wpisujesz do dokumentu. Jej brak nie czyni porozumienia nieważnym.
Ile trwa okres wypowiedzenia przy porozumieniu stron?
Porozumienie nie ma okresu wypowiedzenia. Umowa kończy się w dniu, który strony wpiszą do dokumentu, nawet jutro. Okresy z art. 36 k.p. (2 tygodnie, miesiąc, 3 miesiące) dotyczą tylko wypowiedzenia. Datę możecie ustalić krótszą albo dłuższą niż okres ustawowy, bo decyduje zgodna wola obu stron.
Czy pracownik może się wycofać z porozumienia stron?
Po podpisaniu nie ma prawa odstąpienia jak w umowach konsumenckich. Może je podważyć tylko jako oświadczenie woli złożone pod wpływem błędu lub groźby (art. 82 do 88 Kodeksu cywilnego w związku z art. 300 k.p.), co wymaga procesu. Dlatego rozmowę prowadź spokojnie, bez nacisku, i zostaw pracownikowi czas na decyzję.
Czy można rozwiązać umowę za porozumieniem stron w czasie L4 albo urlopu?
Tak. Zakaz wypowiadania umów w czasie choroby i urlopu z art. 41 k.p. dotyczy wypowiedzenia, a nie porozumienia. Porozumienie wymaga jednak zgody pracownika, więc przy osobie na zwolnieniu lekarskim najlepiej ustalić podpis w czasie rozmowy lub przez pełnomocnika i dokładnie zapisać datę rozwiązania.
Co pracodawca musi zrobić po rozwiązaniu umowy za porozumieniem stron?
Wydać świadectwo pracy w dniu ustania stosunku pracy (art. 97 § 1 k.p.), a gdy z przyczyn obiektywnych to niemożliwe, przesłać je pocztą w ciągu 7 dni od upływu tego terminu. Wypłacić ekwiwalent za niewykorzystany urlop (art. 171), rozliczyć wypłatę oraz zgłosić wyrejestrowanie z ZUS w terminie 7 dni. Ustalenia z porozumienia, na przykład zwrot sprzętu, wykonaj w tym samym terminie.
Powiązane strony
Pozostałe sprawy przy rozstaniu z pracownikiem
Wypowiedzenie umowy o pracę
Okresy z art. 36, dokładna data rozwiązania i treść pisma.
Zobacz →Świadectwo pracy
Co wpisać i w jakim terminie wydać dokument.
Zobacz →Offboarding pracownika
Lista czynności przy odejściu, od sprzętu po rozmowę kończącą.
Zobacz →Zwolnienie dyscyplinarne
Przesłanki z art. 52 k.p. i termin miesiąca.
Zobacz →Dla pracodawców
Powiadomienia o nowych opiniach i oficjalne odpowiedzi firmy.
Zobacz →Podstawy prawne to art. 30, 36, 41, 84, 97 i 171 Kodeksu pracy (tekst ustawy w ISAP). Wskazówki dla pracodawców publikuje Państwowa Inspekcja Pracy. Przed podpisaniem konkretnego porozumienia sprawdź aktualne brzmienie przepisów i zasady obowiązujące w Twojej firmie.